Ο Χάρης Κούσιος παρουσιάζει αυτές τις μέρες δύο δείγματα της δουλειάς του στην πλατφόρμα νέων Κύπριων χορογράφων barefeet days στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Ταλαντούχος, συνειδητοποιημένος κι απόλυτα προσηλωμένος σε αυτό που κάνει, μου μίλησε για τον χορό και τη ζωή του, ζυγίζοντας προσεκτικά την κάθε του κουβέντα, ένδειξη ενός ανθρώπου που γνωρίζει από πολύ νωρίς το αντικείμενο που είναι ταγμένος να υπηρετεί.

Είσαι Κύπριος αλλά ζεις στην Αθήνα.
Ήρθα στην Αθήνα το 2006 για να σπουδάσω χορό. Είχα περάσει στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης αλλά μετά από ένα χρόνο με έδιωξαν. Έγινε γιατί έπρεπε να γίνει, ποτέ δεν ήμουν επιμελής σπουδαστής γιατί γενικά είμαι πολύ ατίθασος. Δεν συμμαζεύομαι εύκολα, εκτός αν το θέλω, αλλά το περιβάλλον δεν με είχε πείσει ιδιαίτερα. Με ξαναπήραν ύστερα στην ΚΣΟΤ αλλά έφυγα μισό χρόνο αργότερα, έδωσα εξετάσεις στο Υπουργείο και πήγα στη Σχολή της Νίκης Κονταξάκη. Εν ολίγοις έχω περάσει από την Κρατική Σχολή, αλλά το Πτυχίο μου είναι από την Κονταξάκη.

Harry Koushos 16

Πώς ήρθες σε επαφή με την τέχνη του χορού στην Κύπρο;
Μεγάλωσα στη Λευκωσία. Ξεκίνησα χορό στα 12, κάνοντας αυτά που κάνουν σε κάθε ερασιτεχνική σχολή της γειτονιάς, λίγο τζαζ, λίγο μοντέρνο. Το μπαλέτο το γνώρισα γύρω στα 16, όταν πια ήταν τελεσίδικο ότι θα σπουδάσω χορό. Στα 17 βρέθηκα στο Μπαλέτο Νέων Λευκωσίας κι έκανα κάποιες παραστάσεις εκεί. Επιστρέφω αρκετά συχνά όταν έχω δουλειά, διότι με στηρίζει πολύ η Κύπρος. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει στήριξη από δημόσιους φορείς – ούτε ένα ευρώ. Μόνο ανθρώπους μπορείς να βρεις να σε στηρίξουν. Γενικά ο χορός εδώ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό -φαντάζομαι και οι υπόλοιπες τέχνες- σε προσωπική προσπάθεια. Υπάρχουν κάποια ευρωπαϊκά προγράμματα των οποίων όμως τα χρήματα δεν αρκούν για να στηρίξουν όσους καλλιτέχνες θα έπρεπε. Στην Κύπρο, οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες που υπάγονται στο Υπουργείο Πολιτισμού ακόμα βοηθούν τους χορογράφους και δικτυώνοντάς τους με την Ευρώπη αλλά και από υλικής άποψης.

Τι ανοίγματα έχεις κάνει στο εξωτερικό;
Έχω παρουσιάσει δουλειά στο Βέλγιο, τη Σουηδία, την Αγγλία, τη Γερμανία, σε διάφορα φεστιβάλ. Υπάρχουν πολλοί δρόμοι για να δικτυωθεί κανείς με την Ευρώπη. Σε μένα θεωρώ ότι όλα ξεκίνησαν με ένα σόλο μικρής διάρκειας, δέκα περίπου λεπτών, που είχα κάνει στην Εμυ Κορφιά, καθηγήτριά μου στη σχολή. Λεγόταν «Could Be Anyone». Η Έμυ είναι μπαλαρίνα και με ενέπνεε ιδιαίτερα το σώμα και η προσωπικότητά της. Όταν τελείωσα, ζήτησα να της ετοιμάσω ένα σόλο για την πλατφόρμα Κύπρου ως νέος δημιουργός. Για καλή μου τύχη με εμπιστεύτηκε, πράγμα σπουδαίο γιατί ήμουν μικρός τότε, γύρω στα 23. Από την Κύπρο πήγαμε στο Βέλγιο και στο Βερολίνο. Επίσης, η Κύπρος με είχε προτείνει για ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα, το Modul Dance, που στηρίζει νέους καλλιτέχνες. Μου είχε δοθεί carte blanche για να παραστώ εκεί. Έτσι γνώρισα πολύ κόσμο και ακούστηκε το όνομά μου. Τέλος, έχω εκπροσωπήσει και την Ελλάδα στο Aerowaves της Σουηδίας, ένα άλλο ευρωπαϊκό δίκτυο που προτείνει τους 20 υποσχόμενους χορογράφους της χρονιάς. Εκεί παρουσίασα το «Man II» που θα δείτε και στο ΙΜΚ.

Harry Koushos 09 Harry Koushos 08 Harry Koushos 06 Harry Koushos 05

Με τη χρηματοδότηση των έργων σου τι έχεις αντιμετωπίσει;
Μόνο το πρώτο μου έργο χρειάστηκε να το χρηματοδοτήσω όλο από την τσέπη μου. Ήμουν δεύτερο έτος και το έκανα όλο κρυφά. Έπαιρνα τις συμμαθήτριές μου κάθε Σαββατοκύριακο για άπειρες ώρες και το στήναμε μαζί. Προέκυψε πάνω από 50 λεπτά κι έκτοτε δεν έχω ξανακάνει κάτι τόσο μεγάλο, όλα μου τα έργα διαρκούν από 10 έως 20 λεπτά. Αυτό το «πρωτόλειο» το έχω διαγράψει και από το βιογραφικό μου. Δεν ένιωθα ακόμη έτοιμος αφού δεν είχα καμία σπουδή στη χορογραφία, όλη μου η γνώση ήταν εμπειρική. Ωστόσο το αποτέλεσμα ήταν πολύ παρορμητικό κι αληθινό, απλά δεν περιείχε τη δική μου ταυτότητα. Έκτοτε, για να ξεκινήσω κάτι λαμβάνω πάντα μια στήριξη, έστω και συμβολική γιατί θέλω πάντα να πληρώνω τους συνεργάτες μου. Τώρα πλέον αισθάνομαι έτοιμος για να δημιουργήσω κάτι πιο μεγάλο. Στα τέσσερα χρόνια που μεσολάβησαν από τότε, δούλεψα και «στριμώχτηκα» αρκετά στη δημιουργία μικρών έργων. Είναι πολύ δύσκολο να ολοκληρώσεις μια ιστορία σε σύντομο χρόνο.

Τι ακριβώς παρουσιάζεις στο barefeet days φέτος;
Στις 5 Ιουνίου παρουσιάζω το «State Of Mind III». Είναι κομμάτι μιας έρευνας που κάνω γύρω από εγκεφαλικές λειτουργίες και αυτόματους μηχανισμούς του εγκεφάλου κατά την παρακολούθηση μιας παράστασης. Όταν κάποιος λάβει μια πληροφορία, π.χ. ένα δυνατό μπαμ, ο εγκέφαλος αμέσως πλάθει σενάρια για την ερμηνεύσει. Όταν ο εγκέφαλος κάνει focus στα σενάρια, αυτό αποτελεί τη συνειδητή δημιουργία. Εμένα με ενδιαφέρει πώς ο θεατής, που θεωρώ ότι δεν είναι ποτέ παθητικός αφού ακόμα και η παθητικότητά του είναι μια ενέργεια, μπορεί πραγματικά να είναι ο δημιουργός του έργου. Έτσι, εγώ δίνω το ερέθισμα και αφήνω το περιθώριο να δημιουργηθούν τα πιθανά σενάρια. Ένα παιχνίδι του νου που νομίζω ότι είναι αρκετά ελκυστικό. Το «Man II» που παρουσιάζω στις 6 Ιουνίου είναι επίσης ένα no budget έργο. Πήρα τον φίλο μου, τον εαυτό μου, τη σκηνοθέτιδα που συνεργαζόμαστε, έφτιαξα εγώ αρχικά τη μουσική και τα σκηνικά ένας φίλος. Έκανε πρεμιέρα πέρσι στο φεστιβάλ Arc for Dance και πριν ένα μήνα το παρουσιάσαμε στο Aerowaves. Στην φετινή παρουσίαση του Man II έχω αλλάξει τη διανομή επειδή ο φίλος μου σπουδάζει πλέον στο Λονδίνο, ενώ έχω προβεί και σε μερικές άλλες τροποποιήσεις. Στην αρχική μορφή, ο δεύτερος άνδρας φαινόταν ελάχιστα, μόνο τα χέρια και τα πόδια του. Το έργο αυτό ασχολείται με την τερατώδη μορφή του άνδρα στις μέρες μας και με τη διαχείριση των νέων δεδομένων που λαμβάνει. Πιστεύω ότι ο άνδρας έχει τεράστια δύναμη μέσα του αλλά έχει σημασία πώς θα τη χρησιμοποιήσει, ποια μορφή θα πάρει αυτή η δύναμη μέσα σε σκληρές συνθήκες όπως οι σημερινές. Εδώ ο άνδρας γίνεται τέρας, μεταμορφώνεται σε ερπετό. Εστιάζω στην εξουσιαστική του δύναμη και τη μανία του να ταιριάξει σε αυτό τον ρόλο, γι’ αυτό σημαντικό στοιχείο της παράστασης είναι το καταπληκτικό κοστούμι που σχεδίασε ο Filep Mortwary. Γενικά, στο Man II είναι σαν να «κράζω» λίγο το αρσενικό, αλλά το κάνω επειδή το αγαπώ. Κι εγώ άνδρας είμαι και πιστεύω πολύ στις δυνατότητες του κάθε άνδρα.

Βλέποντας το τρέιλερ αυτής της παράστασης μου ήρθαν στο μυαλό εικόνες από την «Πρώτη Ύλη» του Παπαϊωάννου. Μίλησέ μου για τις επιρροές σου και για ό, τι αποτελεί για σένα πηγή έμπνευσης.
Πού να δεις το «Still Life»! Ήμουν στις πρόβες του και έχει μια σκηνή που μοιάζει πάρα πολύ με το «Man II». Χρονικά, αυτή τη σκηνή του «αραχνοειδούς» εγώ την είχα φτιάξει πρώτος, αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτα. Δεν υπάρχει κάτι στην τέχνη που να μην έχει ξαναγίνει, σημασία έχει πώς τοποθετείσαι εσύ μέσα στον χώρο και τον χρόνο που διαθέτεις. Εγώ ήρθα να φέρω κάτι καινούριο, όχι προσπαθώντας το, αλλά επειδή εγώ είμαι καινούριος. Είμαι 26, πολύ φρέσκος, έχω έρθει να φέρω τη φρεσκάδα μου. Μια πολύ αγαπημένη φίλη μου έχει πει ότι διαθέτω ένστικτο. Με συμφέρει να την πιστέψω! Έχω αφήσει όλα μου τα ένστικτα ελεύθερα κι έτσι λειτουργώ. Παλιότερα, ίσως οι εγκλωβισμοί του νου μου δεν με άφηναν να λειτουργήσω έτσι όπως το είχα ανάγκη. Από αυτό που βλέπω γύρω μου ως ευρωπαϊκή σκηνή, τίποτα δεν με εμπνέει, πάρα πολύ σπάνια με συγκινεί κάτι. Μόνο δυο χορογράφους έχω στο μυαλό μου που δεν χρειάζεται καν να τους αναφέρουμε, είναι πολύ προσωπικό.

Δεν ακούγεται λίγο αυτάρεσκο αυτό που λες;
Δεν λέω ότι δεν μου αρέσει τίποτα! Και ο Παπαϊωάννου μου αρέσει και η Ίρις Καραγιάν από Έλληνες συγκεκριμένα, απλά δεν θέλω να επηρεαστώ. Όταν γνώρισα τον Δημήτρη Παπαϊωάννου, μου είπε κάτι πολύ σημαντικό που το κρατώ. «Είσαι νέος, περιμένω από εσένα κάτι νέο και υπάρχουν πάρα πολλοί δρόμοι για να καταφέρεις αυτό που θες. Βρες τον δικό σου». Τον έχω ακούσει πιστά. Μου αρέσουν πάρα πολλοί χορογράφοι, εικαστικοί, σκηνοθέτες, αλλά δεν είμαι αυτοί. Είμαι εγώ και ψάχνω να βρω ποιος είμαι εγώ. Δεν με ενδιαφέρει να επαναλάβω ούτε να εξελίξω κάτι που ανήκει σε κάποιον άλλο νου. Έχω όλο τον χρόνο και την όρεξη μπροστά μου να βρω τι κάνω εγώ. Η έμπνευση είναι προσωπική ανάγκη. Αν υπάρχει ένας άνθρωπος που με επηρεάζει, αλλά όχι στην αισθητική της δουλειάς, είναι η χορογράφος με την οποία δουλεύω μαζί από το 2011, η Αλεξάνδρα Βάιερσταρ. Με εμπνέει και με εκφράζει απόλυτα, θαυμάζω τη δουλειά της, γι’ αυτό χορεύω γι’ αυτή. Σπάνια και πολύ επιλεκτικά χορεύω για άλλους χορογράφους και το θεωρώ πολυτέλεια να μπορώ να το κάνω. Κατάλαβες ότι δεν είναι θέμα αυταρέσκειας, υπάρχουν πολλοί χορογράφοι που αγαπώ τη δουλειά τους, απλά δεν έχει σημασία ποιοι είναι.

Αναφέρθηκες πριν σε «εγκλωβισμούς του νου». Ποια είναι τα πράγματα που εγκλωβίζουν το δικό σου μυαλό;
Αν τα ήξερα, θα τα είχα διαλύσει ήδη. Τα ψάχνω.

Έχεις εμμονές; Θεωρείς ότι έχεις φτάσει σε κάποιο επίπεδο προσωπικής ηρεμίας;
Δεν έχω εμμονές. Υπάρχουν στιγμές που φτάνω στην προσωπική ηρεμία και ύστερα αυτή μαγικά χάνεται για να την ξαναβρώ. Άλλες στιγμές μπορεί να την έχω και να μην τη θέλω, ή να ψάχνω να τη βρω. Είναι πολύ φυσιολογικό, αφού πριν το φωτεινό σημείο, υπάρχει πάντα κάποιο σκοτεινό στάδιο. Είμαι στον βυθό της θάλασσας, ανεβαίνω προς τα πάνω οπότε ο ήλιος έρχεται πιο κοντά μου, αλλά η επόμενη βαθμίδα συνειδητότητας ξεκινά πάλι από τον βυθό.

Το γυμνό που είναι συχνά στοιχείο της δικής σας δουλειάς το έχεις απενοχοποιήσει;
Θεωρώ ότι το ανθρώπινο σώμα -το σχήμα και οι δυνατότητές του- είναι ένα αριστούργημα. Το λατρεύω το σώμα, αντρικό ή γυναικείο, ντυμένο ή γυμνό, ειδικά όταν είναι γυμνασμένο. Μου αρέσει πάρα πολύ να βλέπω γυμνά σώματα στη σκηνή. Αυτό μπορεί να είναι πολύ μαγικό ή να είναι μια πολύ μεγάλη μπούρδα, ανάλογα πώς ο δημιουργός θα το χρησιμοποιήσει. Δεν έχει χρειαστεί ακόμα να χορέψω γυμνός, αν χρειαστεί κι αν υπάρχει λόγος θα το κάνω.

Harry Koushos 04 Harry Koushos 03

Τα τελευταία χρόνια, με τη δουλειά κάποιων επαγγελματιών του χώρου σου, ο χορός χαίρει ευρύτερης αναγνώρισης στην Ελλάδα και το κοινό δηλώνει μαζικά «παρών» σε πολλές  χοροθεατρικές παραστάσεις. Βοηθούν αυτοί οι δημιουργοί τους μικρότερους που ξεκινούν τώρα;
Η βάση της ιεραρχίας λέει ότι ο μεγαλύτερος βοηθά τον μικρότερο. Αν συνέβαινε αυτό, ο κόσμος θα ήταν πολύ ιδανικός. Όμως δεν είναι, άρα δεν συμβαίνει σε πολλά επίπεδα, όχι μόνο στις τέχνες. Από την άλλη, αυτοί οι άνθρωποι έχουν δουλέψει πολύ για να είναι sold out και καλά κάνουν. Το κοινό εννοείται ότι εκπαιδεύεται και το ελληνικό κοινό είναι υπέροχο, από τα πιο θερμά και έξυπνα κοινά. Πραγματικά αισθάνομαι την καρδιά του Έλληνα να χτυπά κάθε φορά που παρουσιάζω κάτι εδώ.

Από την άλλη βέβαια, έχουμε πολλούς συναδέλφους σου χορευτές που επειδή κάποια στιγμή πρέπει να βγάλουν τα προς το ζην και μην έχοντας -φαντάζομαι- άλλες επιλογές, καταλήγουν στα μπουζούκια. Θα το έκανες ποτέ για ένα πολύ καλό ποσό;
Εννοείται ότι όλα είναι εφήμερα και υπάρχει τεράστια ανασφάλεια για το πού θα βρεθείς. Αν πρέπει να δουλέψω σε οτιδήποτε άλλο, φυσικά θα το κάνω. Απλά δεν είναι κάτι που με ενδιαφέρει, ούτε το σκέφτομαι ή θα το επιδιώξω. Είναι πολύ μακρινό και κρυμμένο – αν χρειαστεί, είμαι πάρα πολύ ικανός για να δουλέψω και να βγάλω χρήματα. Παλεύω πολύ σκληρά για να κάνω αυτό που αγαπώ. Θα μπορούσα να κάνω λιγότερες θυσίες αν έκανα άλλες δουλειές και να ζω λίγο καλύτερα, αλλά είμαι εντάξει που κάνω θυσίες για αυτό που γουστάρω.

Τι έφαγες χθες όλη μέρα;
Βραστό κοτόπουλο, βραστή πατάτα, βραστά καρότα, έναν φρέσκο χυμό πορτοκάλι και μισή ζαμπονοτυρόπιτα. Γιατί;

Θέλω να δω λίγες μέρες πριν από την παρουσίαση ενός έργου τι θυσίες κάνεις.
Ένα θα σου πω. 12 με 1 χθες βράδυ έκανα κοιλιακούς και κάμψεις στο σπίτι. Συνήθως προσπαθώ να είμαι fit, απλά ήμουν για 10 μέρες στο Λονδίνο κι έκανα βόλτες τρώγοντας άπειρα και νιώθω απαίσια όταν το σώμα μου δεν είναι σε σωστή κατάσταση. Ωστόσο, για μένα τίποτα δεν είναι σκληρό. Είναι τόσο δημιουργικό αυτό που κάνω! «Α, ταξιδεύεις συνέχεια και πονούν συνέχεια τα πόδια σου»… Γιατί το λέτε σαν να είναι κρίμα; Είναι τέλειο!

Harry Koushos 12 Harry Koushos 13 Harry Koushos 10 Harry Koushos 14

Κείμενο: Αλέξανδρος Διακοσάββας
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος

barefeet days: Πλατφόρμα Νέων Κυπρίων Χορογράφων (παραστάσεις, ανοικτή συζήτηση, εργαστήριο)
3-6 Ιουνίου 2014, Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης (Πειραιώς 206, Ταύρος)
Συμμετέχουν οι χορογράφοι: Έλενα Αντωνίου, Αλέξης Βασιλείου, Milena Ugren Κούλα & Χάρης Κούσιος
Είσοδος Ελεύθερη. Οι παραστάσεις θα πραγματοποιηθούν στις 5 & 6 Ιουνίου και είναι απαραίτητη η κράτηση θέσεων στα ταμεία του Ιδρύματος ή τηλεφωνικά στα 210 3418550 & 579.
Περισσότερα στο
www.mfc.gr