Ένας από τους καταλληλότερους ανθρώπους για να σου δώσουν μια σαφή εικόνα των πεπραγμένων γύρω από το tattoo στην Ελλάδα δεν είναι άλλος από τον Γιάννη Καραμπέτσο, κατα κόσμον Sake,  λόγω και της δεδομένης του αξίας στον χώρο αλλά και των παραστάσεων του. Έζησε από παλαιότερα στάδια της τέχνης αυτής μέχρι την μετάβαση και την καθιέρωσή της ως μια από τις πλέον αξιοπρόσεκτες και υπολογίσιμες. Για αυτούς του λόγους του ζήτησα να αφιέρωσει ένα κομμάτι του χρόνου του για μια κουβέντα που έλαβε χώρα στον γνώριμο για πολλούς σημείο στο Χαλάνδρι. 

Λόγω της προυπάρχουσας γνωριμίας μας, υποθέτω πως θα μου επιτρέψεις να παρακάμψω πληθυντικούς και λοιπές τυπικότητες.
Προφανώς. Δε το συζητάμε καν.

Αν και θα τα έχεις επαναλάβει αρκετές φορές, θα ήθελα ένα σύντομο βιογραφικό σου σχετικά με την ενασχόλησή σου τόσο με το tattoo όσο και με άλλες εικαστικές ανησυχίες. Θα ήθελα και μια μικρή αναφορά, αν θυμάσαι σαφώς, για το πρώτο δυνατό ερέθισμα που σε οδήγησε σε αυτές.
Αν μπορώ να θυμηθώ καλά ήταν το 1994 που ξεκίνησα από το graffiti ενώ το tattoo ήρθε κάπου στο 2000 με 2001. Δεν ήταν τόσο κάποιο καλλιτεχνικό ερέθισμα που με έβαλε στο graffiti όσο το bombing. Βέβαια δεν ήταν πολλές οι παραστάσεις που είχαμε αλλά στην πορεία ήρθε και το ευρύτερο κίνημα του hip-hop  τόσο με κάποια σχήματα όπως τους Terror-x-Crew όσο και γενικότερα με τα lives που μας βοήθησαν να καταλάβουμε καλύτερα περί τίνος ακριβώς πρόκειται. Η μετάβαση στο πιο «καλλιτεχνικό» κομμάτι δε νομίζω πως αντιλήφθηκα ποτέ πως ήρθε γιατί έγινε σταδιακά. Όσο αφορά το tattoo, δεν είχα κάποια σχέση με αυτό το είδος τέχνης τότε. Άρχισα ουσιαστικά πιάνοντας δουλειά στον συγχωρεμένο τον Αντρέα τον Μαρνέζο κάνοντας σχέδια με σκοπό να μαζέψω λεφτά για τις διακοπές μου αλλά τελικά με κέρδισε όσο τίποτα άλλο.

 

sake_01_a

Από τότε μέχρι σήμερα έζησες το πέρασμα από μια εποχή πιο κλειστή και περιορισμένη σε μια άλλη πιο ανοιχτή αλλά ενδεχομένως και πιο απαιτητική. Έφτασε από μόνο του το Διαδίκτυο και η υπερπληροφόρηση για να αλλάξει το status των πραγμάτων ή χρειάστηκαν και στοχευμένες κινήσεις από πλευράς των καλλιτεχνών του χώρου ώστε να συμβεί αυτό;

Δε νομίζω πως οι καλλιτέχνες κάναμε κάτι επί τούτου. Παίζει ρόλο και η «οικονομική»,αν θες,ανάγκη όσων ασχολούμασταν με αυτό που δεν είχαμε ένα τόσο ευνοϊκό background να το κρατήσουμε απλά ως χόμπι. Αυτό αυτόματα σήμαινε πως έπρεπε να το απευθύνουμε και σε άλλους ανθρώπους κάνοντάς το πιο «φιλικό» και προσεγμένο. Από εκεί και πέρα σίγουρα βοήθησαν πολύ τόσο η τηλεόραση και το Ίντερνετ όσο και η προβολή του tattoo από πολλούς αθλητές και καλλιτέχνες.

-Ποιες οι δυσκολίες του τότε και ποιες αυτές του σήμερα;

Τα προβλήματα στο παρελθόν αφορούσαν τόσο το τεχνικό κομμάτι (εργαλεία,υλικά) όσο και τις επιρροές μας. Ψάχναμε τότε να βρούμε πράγματα μέσα από περιοδικά ή από κάποιον ξένο που μπορεί να βρισκόταν στην Ελλάδα απλά για διακοπές. Και σου μιλάω για τη δική μου τη γενιά γιατί σίγουρα οι παλαιότεροι όπως ο Σάββας, ο Τζίμης ή ο Mike the Athens είχαν ακόμα μεγαλύτερες δυσκολίες να αντιμετωπίσουν και ειδικά στο θέμα των υλικών. Εγώ μπήκα σε μια σχετικά εντάξει εποχή για το tattoo. Σήμερα τα πράγματα είναι σαφώς πιο ευνοϊκά όσων αφορά το supplying, υπάρχει το Internet το οποίο μπορεί να παρέχει τα πάντα και γι’αυτό και βλέπεις παιδιά που μπορεί να βαράνε μόνο 1-2 χρόνια κάνοντας καταπληκτικές δουλειές. Και αυτό είναι το πιο ωραίο πράγμα: το να βλέπεις μετά από τόσα χρόνια να βγαίνουν χέρια προς τα έξω με δουλειές που τις θαυμάζουμε και εμείς οι πιο παλιοί στο χώρο. Από την άλλη είναι πολύ μεγαλύτερες οι απαιτήσεις για τους νέους. . Ο κόσμος ζητά πάρα πολύ πορτραίτα, new school, γραφιστικά background για παράδειγμα. Επίσης πολλές φορές έχεις να κάνεις και με κόσμο που δεν είναι πλήρως συνειδητοποιημένος για το τι είναι το tattoo. Ευτυχώς αυτό δεν το συναντάς τόσο στα νέα παιδιά τα οποία έχουν παραστάσεις σχετικά με το τι είναι, σε τι συνθήκες πρέπει να γίνεται, πόσο κοστίζει, τι εξυπηρέτηση οφείλεται να τους προσφέρεται κ.ο.κ. Αυτό δίνει σίγουρα ζωή και ενέργεια για να συνεχίσει όμορφα το tattooing στην χώρα μας. Είναι λίγα τα προβλήματα σήμερα. Πιστεύω πως το tatto ζει σήμερα έναν παράδεισο. Και από πλευράς των ανθρώπων που μπορούν να το κουβαλούν πάνω τους χωρίς προβλήματα και από πλευράς καλλιτεχνών που έχουν την ευκαιρία να κάνουν δουλειές που θέλουν και τους εκφράζουν. Όλα αυτά πάντα μέσα από το δικό μου μάτι βέβαια. Ίσως ένας artist που ξεκινά τώρα να μπορούσε να σου δώσει μια καλύτερη εικόνα για τα προβλήματα του σήμερα.

sake_05

Από στιγμή που το tattoo έπαψε να αποτελεί κεκτημένο συγκεκριμένων subcultures σίγουρα άφησε πολύ κόσμο να το αντιληφθεί όπως πραγματικά είναι. Χωρίς taboo και αστικές δεισιδαιμονίες δηλαδή. Από την άλλη όμως, αισθάνθηκες ποτέ πως μέσα από την υπερπροβολή του υπήρξαν στιγμές που κινδύνευσε να χάσει ένα κομμάτι της καλλιτεχνικής του αξίας;

Δεν θεωρώ καθόλου πως κάτι αυξάνει την καλλιτεχνική του άξια όντας underground ας πούμε. Δεν είναι απαραίτητα συνυφασμένες σαν έννοιες. Σίγουρα μπαίνοντας σε τόσα στρώματα, τόσους κύκλους και από τη στιγμή που είναι κάτι πολύ πιο ανοιχτό πλέον, χάνει ίσως ένα κομμάτι του μυστηρίου του για τους πιο παλιούς που το βίωσαν κάπως διαφορετικά. Τώρα το ότι  υπάρχει και κόσμος που μπαίνει στην διαδικασία να το κουβαλήσει πάνω του χωρίς να το αγαπά τόσο πολύ  συμβαίνει αλλά δεν πιστεύω πως εγώ ή ο οποιοσδήποτε μπορεί να το κατακρίνει αυτό. Είναι κάτι εντελώς προσωπικό για τον καθένα και από την στιγμή που δεν θέλουμε να μας κρίνουν κακοπροαίρετα είναι βασική ως αρχή να μην το κάνουμε και εμείς. Εγώ ίσα-ίσα που κάνω τον σταυρό μου που ο κόσμος πλέον ζητά πολύ όμορφα πράγματα και καταφέρνουμε να ζούμε από αυτά.

 Το ρωτάω συχνά αλλά είναι επίκαιρο. Αυτό περί ανάδειξης των τεχνών σε χρόνια κοινωνικής αποσταθεροποίησης πως το αντιλαμβάνεσαι; Συμβαίνει όντως κάτι διαφορετικό με τις τέχνες ή απλά εμείς ψάχνουμε διεξόδους;
Οι τέχνες υπήρχαν πριν τις όποιες κρίσεις, υπάρχουν και τώρα και θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά από αυτές. Αντιθέτως πιστεύω πως όταν ο άνθρωπος δεν έχει το άγχος της οικονομικής του επιβίωσης μπορεί να δουλέψει με πολύ πιο έντονους και τακτικούς ρυθμούς πάνω στην τέχνη του. Όταν δεν έχεις την δυνατότητα να συντηρήσεις το σπίτι σου, την οικογένεια σου ή τον εαυτό σου πως θα καταφέρεις να αποτραβηχτείς μόνος σου σε ένα δωμάτιο για ώρες παράγοντας τέχνη; Είναι λίγο διαφορετική η άποψή μου πάνω σε αυτό το θέμα.

Το ότι εξασκείσαι καλλιτεχνικά πάνω στο δέρμα κάποιου άλλου σημαίνει αυτόματα πως κάποιες φορές οι αποφάσεις για το ίδιο σου το έργο δεν λαμβάνονται εν λευκώ. Είναι περιοριστικό όλο αυτό ή η ανάπτυξη μια τέτοιας διαδραστικής σχέσης σε ιντριγκάρει ακόμα παραπάνω;
Κάποιες φορές ίσως είναι περιοριστικό αλλά γενικά αυτό ακριβώς είναι το tattoo και αυτή είναι η ομορφιά του. Το να μπορείς να ταιριάξεις την δικιά σου αισθητική πάνω σε κάτι που σου ζητήθηκε γεννά κάτι ακόμα πιο εντυπωσιακό σαν αποτέλεσμα. Όταν μπαίνεις στο tattooing δεν χωρούν τέτοια παράπονα γιατί όπως σου είπα, αυτή είναι και η γενική του ιδέα: η συνεννόηση των δύο ανθρώπων.

sake_03

Τι σημαίνει για σένα καλλιτεχνικός αυτοσεβασμός;
To να δίνω το 100%  κάθε φορά κάνοντας ό,τι καλύτερο μπορώ χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα της δουλειάς μου. Δικαιούσαι να κουραστείς ή να μην τα καταφέρεις αλλά άλλο πράγμα αυτό και άλλο το να να «ξεπετάξεις» κάτι. Οφείλεις κάθε φορά να δίνεις τα πάντα. Οφείλεις επίσης να μην επαναπαύεσαι.

Υπάρχει κάποιο graffiti, πίνακας ή ακόμα και ταινία που να σε επηρέασε αισθητικά με πολύ έντονο τρόπο;
Ως προς tattoo όχι αλλά μπορώ να σου πω αυτό που με έκανε να μπω με τα μούτρα στο χώρο του graffiti τότε. Ήταν η ταινία «La Haine».

Υπάρχει κάποιο πρόσωπο από οποιονδήποτε χώρο, εν ζωή ή μη, στον οποίο θα ήθελες να κάνεις tattoo;
Σε κάποιον τους παλιούς του ελληνικού κινηματογράφου. Ας πούμε τον Λάμπρο Κωνσταντάρα.

Καταπληκτική απάντηση. Μιας και είστε συνεργάτες, θα ήθελες πριν κλείσουμε να αναφερθούμε λίγο και στο πρόσφατο book του Orge;
Αυτό που έκανε ο Orge με το «Solstice Mandala» είναι για μένα φαινόμενο. Ο κόπος και ο χρόνος που αφιέρωσε σχεδιάζοντας για τη δημιουργία αυτού του book είναι κάτι που δεν έχω δει να γίνεται εύκολα από άλλους καλλιτέχνες. Είναι ένα απίστευτο project που πάει πάρα πολύ καλά, έχει εκδοθεί από εκδοτικό οίκο και δείχνει πως ένας καλλιτέχνης με σθένος σαν του Orge πρέπει να αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για τους νέους. Τους δείχνει πως να δουλεύουν όλο και παραπάνω, πως να βρουν το δικό τους ύφος και να μην σταματούν πουθενά.

 

YL5B4202

Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για το χρόνο σου. Μπορείς να κλείσεις αυτήν την συνέντευξη όπως θες. Με μια ευχή θα μπορούσες.
Και εγώ σ’ ευχαριστώ. Απλά να ευχηθώ να είμαστε υγιείς και ευτυχισμένοι χωρίς να τρώμε το μυαλό μας με σκοτεινές σκέψεις και πράγματα που μας θολώνουν.

Κείμενο/Συνέντευξη: Βαγγέλης Ανανίδης

To bunt.gr κάνει για ένα σαββατοκύρικο guest editing στο site του ΓΚΡΕΚΑ.

Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο facebook: https://www.facebook.com/grekamag
Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο instagram: http://instagram.com/grekamag