Ήξερες ότι ο Ρέντον, o Sick Boy, ο Τόμμυ, ο Σπαντ και ο Mπέγκμπι έχουν και ιστορία πολύ πριν το Trainspotting; Πρόκειται για το prequel Skagboys όπου ο Σκοτσέζος συγγραφέας του βιβλίου Irvine Welsh αφηγείται τις εφηβικές αναζητήσεις των γνωστών του πρωταγωνιστών σε μια δεκαετία (1980s) που άλλαξε ριζικά την Βρετανία. Το βιβλίο αφορά τις πρώτες επαφές των γνωστών πρωταγωνιστών με την ηρωίνη, τις μεταξύ τους σχέσεις, τις οικογένειές τους, τα άγχη τους, την κοινωνία που αλλάζει και την κοινωνική περιθωριοποίηση. Εξάλλου, η λέξη ‘Skag’ είναι η αγαπημένη αργκό λέξη του Welsh για την ηρωίνη και το βιβλίο σκιαγραφεί την όλη πορεία εξέλιξής των πρωταγωνιστών από περιστασιακούς χρήστες σε πρεζάκια. Εστιάζει στις μεταβολές στον χαρακτήρα τους καθώς η ουσία αρχίζει σιγά σιγά να γίνεται κυρίαρχη και να ορίζει την συμπεριφορά τους. Μιλήσαμε με τον Θάνο Καραγιαννόπουλο, τον μεταφραστή του βιβλίου, για το Skagboys και την γενικότερη εμπειρία της μετάφρασης.

«Το Skagboys είναι κατά τη γνώμη μου ένα βιβλίο που αφορά στην πορεία που ακολουθεί μια παρέα νέων ανθρώπων της εργατικής τάξης, περισσότερο ή λιγότερο σκεπτόμενων, περισσότερο ή λιγότερο δραστήριων, στο Εδιμβούργο της δεκαετίας του ’80. Μια εποχή που βλέπουν τις ευκαιρίες να λιγοστεύουν και την πραγματικότητα γύρω τους να τους γυρίζει την πλάτη – κάτι σαν την Ελλάδα του σήμερα. Οι φιλίες, οι έρωτες, οι απώλειες, οι ματαιώσεις, τα ναρκωτικά. Δικά μας πράγματα.

Thanos Kappas 3

O Welsh μας μιλάει για τους εθισμούς, μας μιλάει για τις επιλογές που κάνεις σε μικρή ηλικία -συνειδητά στην καλύτερη περίπτωση- και φτάνουν εντέλει να σε καθορίσουν. Γιατί όταν θες να είσαι συνεπής με τον εαυτό σου στην ηλικία που διαμορφώνεσαι, η παλινδρόμηση σου φαίνεται πισωγύρισμα. Οπότε συνεχίζεις στο κανάλι που άνοιξες, είτε το διάλεξες τελικά είτε όχι. Αυτοκαταστροφή, αυτογνωσία και ό,τι είναι ανάμεσά τους.

Νομίζω ότι το βιβλίο έχει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα. Όσο δούλευαν στο φουλ τα εργοστάσια και τα ανθρακωρυχεία, η βρετανική κοινωνία είχε καθαρά ταξικά χαρακτηριστικά. Οι κοινωνικές κατακτήσεις μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έρχονταν σταθερά και σταδιακά κι υπήρχε παράλληλα κι αυτό το στοιχείο της μητρόπολης που πάντα γεννάει πράγματα, στην τέχνη, στο θέατρο, στη μουσική, το ροκ, το πανκ, το new wave, όλα αυτά. Και μετά έρχεται η Θάτσερ και σου λέει, όπα παιδιά, αποικίες τέλος, ούτε τα Φόκλαντς μας κάτσανε, τα κεφάλια μέσα μέχρι νεωτέρας. Πάμπολλες κυβερνήσεις βέβαια εκλέγονται με το σύνθημα «γαμήστε τον κοινωνικό ιστό».

Είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί κατά τη γνώμη μου. Την απολαμβάνεις την ανάγνωση του. Είναι σκληρό σε ορισμένα σημεία αλλά φυτρώνει από κάτω μια ποιότητα. Αυτό που μου αρέσει εμένα στον Welsh είναι ο παλμός που βγάζουν οι χαρακτήρες. Είναι αληθινοί, έχουν αρετές, έχουν ελαττώματα, έχουν κολλήματα. Κι όσο πιο παλαβά πράγματα κάνουν τόσο πιο πιστευτοί γίνονται – δώρο του συγγραφέα στον αναγνώστη αυτό.

Όσο δούλευαν στο φουλ τα εργοστάσια και τα ανθρακωρυχεία, η βρετανική κοινωνία είχε καθαρά ταξικά χαρακτηριστικά. Οι κοινωνικές κατακτήσεις μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έρχονταν σταθερά και σταδιακά κι υπήρχε παράλληλα κι αυτό το στοιχείο της μητρόπολης που πάντα γεννάει πράγματα, στην τέχνη, στο θέατρο, στη μουσική, το ροκ, το πανκ, το new wave, όλα αυτά. Και μετά έρχεται η Θάτσερ και σου λέει, όπα παιδιά, αποικίες τέλος, ούτε τα Φόκλαντς μας κάτσανε, τα κεφάλια μέσα μέχρι νεωτέρας. Πάμπολλες κυβερνήσεις βέβαια εκλέγονται με το σύνθημα "γαμήστε τον κοινωνικό ιστό".

Φυσικά για μένα μια τέτοια ανάγνωση είναι διαφορετική γιατί είναι και δουλειά μου. Σαν μεταφραστής στόχος μου είναι να είμαι «διάφανος», για να παραμείνει ατόφιο όσο το δυνατόν το πνεύμα και η γλώσσα του συγγραφέα. Και να έχω βέβαια την ικανότητα λόγου και την επάρκεια για να δομώ εξαρχής ένα κείμενο με τα νοήματά του σε μια καινούρια γλώσσα. Ποτέ δεν θα είναι σαν το πρωτότυπο, αλλά το ωραίο με τη μετάφραση είναι πως δεν υπάρχει σωστό και λάθος – εννοώ εκτός από το προφανώς λάθος φυσικά – υπάρχουν οι καλές λύσεις και οι καλύτερες λύσεις, οπότε είναι πρόκληση το όλο πράγμα.

Το προσεγγίζεις με μια τελετουργία;
Ιδιαίτερο τελετουργικό όχι, δεν θα λεγα ότι υπάρχει. Διαβάζεις το πρωτότυπο, εμβαθύνεις κι αρχίζεις να μεταφράζεις. Και στις δυσκολίες που θα βρεις σίγουρα, τις απαντήσεις θα σου τις δώσει το ίδιο το κείμενο.

Πόσο σου πήρε το Skagboys για να το μεταφράσεις;
Εννιά μήνες γεμάτους. Αλλά εντάξει, ούτε καισαρική χρειάστηκε ούτε τίποτα (γέλια). Το Trainspotting τρεις μήνες περίπου, είχα πιάσει ρυθμό φαίνεται».

Thanos Kappas 6 Thanos Kappas 1

Κείμενο: Κωστής Πιερίδης

Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος

Το βιβλίο Skagboys, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Οξύ.

 

Follow us on facebook: https://www.facebook.com/grekamag

Follow us on instagram: http://instagram.com/grekamag