Οι Swans δημιουργήθηκαν το 1982. Διαλύθηκαν το 1997 και αναστήθηκαν το 2010. Παιδιά της no wave σκηνή της Νέας Υόρκης είχαν παράλληλη δράση με συγκροτήματα όπως οι Sonic Youth, η Lydia Lunch, ο Arto Lindsay, αλλά ήταν αρκετά διαφορετικοί. Πίσω από το συγκρότημα ήταν ο εκκεντρικός και ιδιοφυής Michael Gira. Μουσικός, τραγουδιστής και πολυοργανίστας, ο Gira στην πρώτη περίοδο της μπάντας κατάφερε να δημιουργήσει τη φήμη γύρω από το συγκρότημα επειδή ήταν επικίνδυνος πάνω στην σκηνή. Συχνά ξεσπούσε την οργή του πάνω στο κοινό. Το ίδιο επιθετική ήταν και η μουσική των Swans.

Swans1

Σήμερα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Δεν είναι ο ίδιος άνθρωπος και στην ερώτηση αν εξακολουθεί να έχει τις ίδιες απόψεις απαντάει «Όχι, βέβαια! Αν σκεφτόμουν το ίδιο με τότε που ήμουν 20 χρονών, θα ήμουν ηλίθιος». Ακούγεται ήρεμος από την άλλη άκρη της γραμμής. Και σοβαρός. Η φωνή του είναι καθαρή και δεν προδίδει την ηλικία του. Είναι πλέον 60 χρονών. Μιλάει αργά. Τον πετυχαίνω στην Ολλανδία που βρίσκεται για τις ανάγκες της φετινής περιοδείας τους. «Οι Swans είναι η ιστορία της ζωής μου. Είναι αυτό που είμαι. Έτσι τους βλέπω», μου αναφέρει. Το τελευταίο τους άλμπουμ ονομάζεται “To Be Kind” και είναι μάλλον ένας αισιόδοξος τίτλος για ένα τόσο μηδενιστικό και σκοτεινό συγκρότημα. Αν και μουσικά δεν έχουν αλλάξει και πολύ, τα τραγούδια τους συνεχίζουν να έχουν μια πιο ελεύθερη και απρόσμενη δομή. Στο νέο άλμπουμ ο Gira ακούγεται πιο χαλαρός, σαν να απολαμβάνει περισσότερο την διαδικασία δημιουργίας του. Σαν ο δίσκος να έχει ένα πιο θετικό, αόρατο vibe. O ίδιος όπως μου λέει αφοσιώνεται ολοκληρωτικά κάθε φορά στην μουσική. «Και το βρίσκω ευχάριστο αυτό με έναν τρόπο. Μπορεί να είναι κάτι δύσκολο, αλλά είναι πολύ εκστατικό. Θα μπορούσες να πεις ότι είμαι κάποιος από τον Μεσαίωνα που βασανίζεται από τον Μεγάλο Ιεροεξεταστή και μάλλον του αρέσει η εμπειρία. Δεν έχω ιδέα πώς αυτό το άλμπουμ διαφέρει από τα υπόλοιπα, αυτό είναι κάτι που αφορά τους μουσικοκριτικούς. Το ονόμασα πάντως έτσι από ένα ερωτικό τραγούδι που έγραψα για την γυναίκα μου».

Ερωτικό τραγούδι; Ο Gira; Να και κάτι που προκαλεί έκπληξη. Κι όμως, αντίθετα με την εικόνα του «απροσπέλαστου» καλλιτέχνη που κυκλοφορεί γύρω από το πρόσωπο του, συχνά αστειεύεται αρκετά κατά την διάρκεια της συνομιλίας μας. Έχει ένα υπόγειο χιούμορ που δεν αντιλαμβάνεσαι εύκολα. Το καταλαβαίνεις ίσως μόνο από τον τόνο της φωνής του.  «Μου πήρε 38 χρόνια για να ολοκληρωθεί το άλμπουμ.» Δεν συνεχίζει το αστείο, όμως όταν τον ρωτάω για ποιο λόγο. «Κάθε άλμπουμ είναι ένας συνδυασμός των εμπειριών της ζωής σου όταν είσαι στο στούντιο. Το συγκεκριμένο άργησε να γίνει επειδή η πλειοψηφία του υλικού που βρίσκεται στο δίσκο πήρε μορφή από τις ζωντανές μας εμφανίσεις σε διάστημα 18 μηνών. Δεν πηγαίνουμε σε περιοδεία για αναπαράγουμε ό,τι έχουμε ηχογραφήσει. Αντίθετα, πάμε σε περιοδεία και φτιάχνουμε νέο υλικό μπροστά στο κοινό και μετά το ηχογραφούμε και δεν το παίζουμε ποτέ ξανά. Η διαδικασία αυτή αποτελεί την έμπνευση».

michael_gira_swans_london_201002_website_image_standard

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που δεν ακούει ποτέ τις παλιές του δουλειές. «Είναι σαν να κοιτάς τον εαυτό σου στον καθρέφτη. Είναι μάταιο», λέει.

Αυτό που κάνει εντύπωση πάντως είναι ότι είναι ένας άνθρωπος που ασχολείται με τα social media. Έχει προφίλ στο Facebook και μιλάμε μέσω skype. Σχεδόν όλες τις συνεντεύξεις του τις κάνει μέσω skype. Και αν είναι σε καλή μέρα, σε αφήνει να δεις και το πρόσωπο του. Δεν συμβαίνει αυτό σήμερα.

«Υποθέτω ότι είναι χρήσιμο το διαδίκτυο. Το facebook και όλα αυτά είναι απλά ένας τρόπος να κρατάς επαφή με τον κόσμο που ενδιαφέρεται για την δουλειά σου. Πέρα από αυτό, δεν το βρίσκω πολύ ρομαντικό ή ενδιαφέρον. Αν είχα επιλογή θα πέταγα αύριο κιόλας τον υπολογιστή, ζω όμως σε μια μοντέρνα κοινωνία και έτσι δεν μπορώ να το κάνω αυτό».

«Τι άλλο κάνεις εκτός από μουσική;». «Δουλεύω πάνω σε διάφορα πράγματα και με ευχαριστεί να είμαι με την οικογένειά μου. Και προσπαθώ να διαβάζω περισσότερο, επειδή δεν έχω πολύ χρόνο για διάβασμα». Τι διαβάζει αυτή τη στιγμή; «Ένα βιβλίο του Aldous Huxley, το Perrenial Philosophy. Μιλάει για το πνευματικό ερέθισμα που υπάρχει σε όλες τις θρησκείες του κόσμου και τον κοινό πνευματικό πυρήνα που έχουν».

Αναρωτιέμαι αν βρίσκει την μουσική τους πνευματική ή εσωτερική. Σίγουρα οι σκληροπυρηνική φαν τους και όσοι τους έχουν δει ζωντανά, μιλάνε για μια εξωσωματική εμπειρία. «Μπορεί να είναι, αν και δεν παρουσιάζουμε τους εαυτούς μας σαν κήρυκες ή σαμάνους. Θα ήταν κάτι πολύ ψεύτικο. Όταν η μουσική αποκτάει μεγαλύτερες διαστάσεις από εμάς, όταν μας παίζει αντί να την παίζουμε εμείς, τότε ο κόσμος λέει ότι έχει μια πνευματικότητα. Δεν ξέρω όμως».

swans-band

Η κουβέντα γυρνάει στην Ελλάδα και μου λέει πόσο του αρέσει το ελληνικό κοινό και το πόσο αληθινά ενθουσιώδες του φαίνεται και καθόλου κυνικό «Ο κόσμος σε άλλες βόρειες ευρωπαϊκές χώρες κάθεται με το χέρι και ξύνει το πηγούνι του όταν μας βλέπει να παίζουμε». Προσθέτει ότι δεν βρίσκει τίποτα αστείο στην χώρα μας.

Και τι σχέδια έχει μόλις τελειώσει η περιοδεία;

«Να κοιμηθώ όσο περισσότερο μπορώ, επειδή δεν είναι δυνατό τώρα. Βρισκόμαστε στην διαδικασία να επανακυκλοφορήσουμε ολόκληρο τον κατάλογο των Swans. Πρέπει να μαζέψουμε ιστορικό υλικό που αφορά τα άλμπουμ και να σιγουρέψουμε ότι το υλικό έχει διατηρηθεί άρα υπάρχει πολύ δουλειά να γίνει».

Οι Swans εμφανίζονται στο Plissken Festival στις 4/12, 20:00
Ιερά Οδός (Ιερά Οδός 18-20) στην Αθήνα

Εισ.: 20, 25, 30
 €.
Και στις 5/12, 20:30, στο
Principal Club (Γ. Ανδρέου 56) στη Θεσσααλονίκη.
Εισ.: 20, 25, 30 €.

http://www.plisskenfestival.gr/

http://www.facebook.com/plisskenfestival

Κείμενο: Μαρία Παππά