Νίκος Ερηνάκης, ένας ποιητής, ετών 26. Τραγουδάει, γράφει, μεταφράζει και ταξιδεύει πολύ. Ξεκίνησε από τα Οικονομικά για να καταλήξει στην Φιλοσοφία, ενώ η ποίηση είναι αυτή που τον κέρδισε ολοκληρωτικά. Η ζωή του κινείται ανάμεσα στην Αθήνα και το Λονδίνο. Συναντηθήκαμε στην γειτονιά του, στο Λόφο του Λυκαβηττού. Περπατήσαμε στα πεύκα και καθισμένοι σε ένα παγκάκι, συζητήσαμε «ανάμεσα σε όσα πέφτει η σκιά».

Στην περίοδο που διανύουμε «είμαστε έτοιμοι για όμορφες μέρες»;
Μάλλον όχι. Νιώθω πως μας παρουσιάζεται ένα άνοιγμα, μία πιθανότητα να κοιτάξουμε μπροστά, αλλά κάτι μας κρατάει πίσω, σαν να νιώθουμε πως δεν μας αξίζουν αυτές οι όμορφες μέρες. Ακόμα και αν έρθουν, θα νιώθουμε μία ενοχή θεωρώντας πως βιώνουμε πάλι ένα ψέμα. Πρέπει πρώτα να εξελιχθούμε και να φτάσουμε, κυρίως εσωτερικά, στο επίπεδο που αναζητούμε και μετά να τις διεκδικήσουμε συνειδητά.

DSC_0737 DSC_0757 DSC_0750

Θεωρείς ότι οι νέοι σήμερα είναι ικανοί να βάλουν «την φωτιά που χρειάζεται η εποχή για να ομορφύνει»;
Δεν θα μπορούσα ποτέ να απαντήσω όχι σ’ αυτή την ερώτηση. Μερικές φορές χρειάζεται να καταστρέψεις για να δημιουργήσεις ξανά. Τα μπαλώματα είναι εφήμερα, χάνονται εύκολα στη σκόνη του χρόνου. Η φωτιά έχει το στοιχείο της καθαρότητας, δημιουργεί την ελπίδα πως μπορούν να γεννηθούν νέα πράγματα, έστω και μέσα από αναγκαίες στάχτες. Βέβαια δεν χρειαζόμαστε άλλη ελπίδα, χρειαζόμαστε δράση. Πρέπει όμως να υπάρξει ουσιαστική επικοινωνία και δημιουργία συγγένειας μεταξύ των νέων. Πρέπει να κερδίσει ξανά τη θέση του ο οραματισμός, η ανάγκη να αναδιαμορφώσουμε τον εσωτερικό και εξωτερικό μας χώρο και να επηρεάσουμε την εποχή μας δημιουργώντας ένα νέο φαντασιακό. Έτσι θα καταφέρουμε μέσα από διαφορετικές αφετηρίες να βρεθούμε σε ένα κοινό σημείο. Αυτό μας λείπει, ένα κοινό σημείο, το κέντρο του κύκλου μας, και πρέπει άμεσα είτε να το ανακαλύψουμε είτε να το δημιουργήσουμε.

Πότε ανακάλυψες τους δρόμους της δημιουργίας;
Από πολύ μικρή ηλικία. Διάβαζα, βοήθησε και το οικογενειακό περιβάλλον σε αυτό, πάντα είχα πρόσβαση σε μια μεγάλη βιβλιοθήκη. Επίσης, λόγω της μητέρας μου είχα δει σχεδόν όλες τις αρχαίες τραγωδίες μέχρι τα 8 μου. Ίσως γι’ αυτό ν’ ανέπτυξα τόσα συμπλέγματα (γέλια). Το θέατρο και η λογοτεχνία εν γένει πυροδότησαν και άγγιξαν χορδές μέσα μου, υποδεικνύοντας μου μία κατεύθυνση. Η ποίηση όμως με κέρδισε ολοκληρωτικά. Ακόμα κι αν κατά τη διάρκεια των παιδικών χρόνων δεν καταλάβαινα ακριβώς τι συμβαίνει ανάμεσα και πίσω από τις λέξεις, ένιωθα βαθιά μέσα μου πως συμβαίνει κάτι απεγνωσμένα σημαντικό.

Τι είναι η ποίηση, «να δραπετεύεις από τα συναισθήματά σου»;
Εν μέρει. Ναι, πρέπει να δραπετεύσεις από τα συναισθήματά σου, αλλά δεν πρέπει να χαθείς μέσα στην εγκεφαλικότητα. Χρειάζεται ένας συνδυασμός νόησης, συναισθημάτων, ενστίκτων, διαίσθησης και κυρίως φαντασίας· στη φαντασία κρύβεται το νέο, η σύλληψη αυτού που δεν έχει δημιουργηθεί ποτέ ξανά μ’ έναν τρόπο που δεν έχει αρθρωθεί ποτέ ξανά.

Το γράψιμο είναι κάτι που σε γεμίζει ή κάτι που σε αδειάζει;
Με αδειάζει, αφού γράψω νιώθω γυμνός και εξουθενωμένος, νιώθω ένα τεράστιο κενό, βρίσκομαι στα όρια μου. Η γραφή είναι μία μεγάλη πάλη, για μένα η πιο υψηλή, και γι’ αυτό σε κάνει να αισθάνεσαι ηδονή, όσο και να σε μαστιγώνει, σε κάνει να αισθάνεσαι πως χωρίς αυτήν κάθε πάτημά σου παραπαίει, πως η δημιουργία της από κάτι πάντα σε σώζει, πως της χρωστάς τα πάντα.

Πώς και πού γεννιούνται οι ιδέες;
Είναι μεγάλο δίλημμα. Γεννιούνται έξω από μας, δηλαδή υπάρχουν πέρα από μας, και μετά τις τραβάμε μέσα μας ή δημιουργούνται από μας και για μας; Όπως και να ’χει, υποθέτω πως αυτό που έχει σημασία είναι να εφευρίσκουμε πάντα τον τρόπο να τις εκφράζουμε.

Τι είναι η μουσική για σένα και τι αναζητάς σε αυτήν;
Σίγουρα την ισορροπία που δεν βιώνω με την γραφή. Ίσως επειδή στη γραφή δεν μου επιτρέπω αδύναμα σημεία παλεύω μαζί της σ’ έναν κόσμο πέρα από εδώ, παίρνω όλο το βάρος πάνω μου και, άλλωστε, δεν νομίζω πως θα ήθελα να το μοιράζομαι και με κανέναν άλλον, ενώ στη μουσική αφήνομαι στη συνεργασία και συνδημιουργία με συνοδοιπόρους. Στη μουσική ανακαλύπτω διαρκώς αντιφατικές μορφές γαλήνης και αναζητώ σ’ αυτές ένα ιδεατό πάντρεμα τέχνης, μαθηματικών και φιλοσοφίας.

Ο μεγαλύτερός σου φόβος;
Να σταματήσω να δημιουργώ. Αν ποτέ συμβεί, και ξέρω πως είναι πιθανό να συμβεί, θα φλερτάρω επικίνδυνα με την ιδέα της κλινικής κατάθλιψης (γέλιο).

DSC_0743

Έχεις περάσει ποτέ περίοδο κατάθλιψης;
Έχω περάσει αρκετές φάσεις ισχυρής θλίψης, άλλα θέλω να πιστεύω πως είναι κάτι που έχω αφήσει πίσω μου. Την τελευταία διετία έχω καταφέρει να οχυρώσω τον εσωτερικό μου κόσμο και να αισθανθώ τον εαυτό μου κάπως πιο αυτόνομο. Συναντάς κάποιες φωτιές, κάποιες αλήθειες –άλλες αντικειμενικές κι άλλες υποκειμενικές ή διυποκειμενικές- που κάπως μεγενθύνουν την αντίληψή σου και με ό,τι τίμημα κι αν συνεπάγεται αυτό εσύ συνεχίζεις μαζοχιστικά τη διαδρομή προς αυτές. Κάποια στιγμή βούτηξα σ’ έναν αλλόκοτο λάκκο.

Πώς το ξεπερνάς;
Ακούγοντας τον εαυτό σου, προσπαθώντας να τον καταλάβεις ή πολύ περισσότερο να τον χτίσεις. Κατ’ ουσίαν δηλαδή, να τον δημιουργήσεις, να τον διαμορφώσεις και ύστερα να τον ακολουθήσεις.

Το σωστό ή το λάθος είναι πιο σημαντικό στην ζωή;
α πω το λάθος, γιατί σκληραγωγεί και μας κάνει να προχωράμε. Πιστεύω βέβαια ότι αν μαζευτούν πολλά λάθη, δημιουργούνται μονόδρομοι και οι μονόδρομοι είναι καλό ν’ αποφεύγονται. Το σωστό λειτουργεί ως προβολέας και το λάθος ως οδηγός για το πού πρέπει να αφήνουμε το σκοτάδι να πέφτει.

Τι είναι ευτυχία για σένα;
Η αυθεντικότητα.

Μια εικόνα που δεν θα ξεχάσεις ποτέ και ποιο το ωραιότερο ταξίδι σου;
Ο τρόπος που περπατάει στην άμμο / Εκείνο το κορίτσι / Δέκα χρόνια μικρότερο απ’ όσο νομίζεις / Πεισματάρικα γεμάτο ελπίδα / Περπατάει ακόμα / Και χαμογελάει στα μάτια / Την έχουμε δει / Την έχουμε δει να σώζει το νόημα του κόσμου/ Με ένα της βλέμμα
Αγαπάω πολύ το Βερολίνο. Τη φωτιά που συναντάς όταν τριγυρνάς το βράδυ. Λατρεύω όμως και την Κωνσταντινούπολη, παραμένει η πόλη των πόλεων.

Λονδίνο, τι σημαίνει για σένα αυτή η πόλη;
Σημαίνει πολλαπλά επίπεδα και πέπλα, είναι ίσως η μόνη αληθινή μητρόπολη με όλη την έννοια της λέξης. Σημαίνει τυπικότητα και ακρότητα μαζί. Ευγένεια και ψέμα. Αισθητική αλλά και αδιαφορία για την ουσία της ομορφιάς. Πρωτοπορία αλλά και καταναλωτική αηδία. Και τι δεν μπορεί να γεννηθεί από τις αντιφάσεις αυτής της πόλης. Είναι όμως και πολύ σκληρή. Μπορεί να σε φτύσει έξω της ανά πάσα στιγμή. Αν δεν έχεις μία περιουσία πίσω σου δεν υπάρχουν περιθώρια για χαλαρότητα και λάθη. Πάντως ό,τι ουσιαστικό και γοητευτικό συμβαίνει, συμβαίνει ανατολικά και κάπως νότια. Τα υπόλοιπα είναι για οικογένειες και τραπεζίτες.

DSC_0745

Μια ισχυρή ανάμνηση από το Λονδίνο;
Θυμάμαι τον πρώτο χρόνο που γυρνούσα σπίτι και είδα στο δρόμο κηλίδες αίματος. Είχα πιει, ένιωσα την περιέργεια να τις ακολουθήσω και έτσι οδηγήθηκα σε ένα περίεργο κτίσμα με μία ετοιμόρροπη ξύλινη πόρτα. Δεν ξέρω γιατί, αλλά δεν άντεξα να μην μπω μέσα.  Είδα έναν άνθρωπο μαχαιρωμένο. Δεν ήταν ληστεία, είχε σχέση με συμμορίες. Προσπάθησα να μιλήσω μαζί του, να καλέσω ένα ασθενοφόρο αλλά αυτός μου έλεγε έντονα «no police» και ξαφνικά βλέπω να εμφανίζονται δύο άλλοι από μέσα, με πιάνουν και αρχίζουν να με χτυπούν. Δεν καταλάβαινα καθόλου τη γλώσσα που μιλούσαν, αλλά μου έχει μείνει ως ισχυρή εικόνα να με πλησιάζει ο μαχαιρωμένος με τα αίματα, να μου χαϊδεύει το κεφάλι και να μου λέει «σε ευχαριστώ, αλλά φύγε». Σαν να εννοούσε «ό,τι είναι να πάθω, ας το πάθω μόνο εγώ». Σύρθηκα έξω, κάλεσα βοήθεια αλλά δεν έμαθα ποτέ τι έγινε και γιατί.

Καλοκαίρι, νησιά, νύχτες, αλκοόλ…
Καθαρή ομορφιά. Συνδυασμός στον οποίο θα μπορούσες να χαρίσεις την υπόλοιπη ζωή σου. Κι όσοι λένε πως χρειάζεται κι ο χειμώνας για να μη βαριέσαι τη θάλασσα και τον ήλιο, δεν έχουν βιώσει ακόμα τις πιο βαθιές εκφάνσεις τους.

Τι είναι το πιο ακραίο που έχεις κάνει;
Έχω πειραματιστεί αρκετά, έχω βουτήξει σε πολλές θάλασσες. Η λευκή και η κίτρινη υπήρξαν οι πιο επικίνδυνες, οι πιο τρομακτικές λόγω της γοητείας τους. Δοκίμασα πράγματα που ίσως δεν θα ήθελα να είχα δοκιμάσει, πράγματα που μερικές φορές εμφανίζουν έναν αλλοιωμένο εαυτό. Θέλει πολύ ισχυρή ψυχή για να μην ακολουθήσεις τους δρόμους που φανερώνονται. Υπήρξαν ευτυχώς φρένα από την πρώτη στιγμή, υπήρξαν στεγανά και τ’ άφησα όλα πίσω μου πολύ γρήγορα.

Πιστεύεις στον θεό;
Πιστεύω σε πολλά, μερικά από τα οποία μπορείς να ονομάσεις και θεό. Για την ακρίβεια, δεν είμαι ακόμα σίγουρος σε τι πιστεύω, είναι νωρίς. Κάτι υπάρχει, υπάρχουν φορές που νιώθω μία επικοινωνία. Ίσως να είναι απλώς μία ψευδαίσθηση, είναι αναγκαία όμως, όπως η ιδέα του εαυτού. Όπως και να ‘χει, κάθε ψευδαίσθηση, από τη στιγμή που επιλέγουμε να την πιστέψουμε, γίνεται μέρος της πραγματικότητας.

DSC_0789

Σήμερα, ξέρουμε ή όχι να λέμε «σε αγαπώ»; Υπάρχει αληθινή αγάπη;
Ξέρουμε. Αλίμονό μας αν δεν ξέραμε. Απλώς μοιάζει να έχει φθαρεί κάπως η έννοια της λέξης. Όπως και να ’χει, όσο είμαστε έτοιμοι να δώσουμε τη ζωή μας γι’ αυτήν, αληθινή αγάπη υπάρχει.

Είναι γλυκός ο πόνος του έρωτα;
Και βέβαια όχι. Έχει αυτοκτονήσει κόσμος από έρωτα (γέλια). Νιώθω ότι ο έρωτας όταν πονάει, χαράσσει πληγές, αφήνει ουλές. Σου χαρίζει όμως και μία μορφή έκστασης που μόνο ο έρωτας μπορεί. Συνυπάρχουν και τα δύο, λαβωμένος και νικητής, ελεύθερος πολιορκημένος.

Γιατί έχουμε απολέσει τον ρομαντισμό; Με τα social media, όλα από απόσταση;
Η αλήθεια είναι πως ο ρομαντισμός μοιάζει κάτι μακρινό. Νιώθω όμως πως κάτι κινείται προς ένα νέο κύμα νεορομαντισμού. Μπορείς ακόμα και από τα social media να δημιουργήσεις ένα είδος ρομαντισμού, αρκεί να το έχεις μέσα σου. Αν έγραφες μια ωραία επιστολή στο χαρτί με υπέροχες λέξεις που καίνε, γιατί να μην τις γράψεις και σε ένα μήνυμα στο facebook; Όλα είναι θέμα προσωπικότητας, τι είναι οι οθόνες για να σταματήσουν ολόκληρο ρομαντισμό; Ας γίνουμε αυτοί που θέλουμε να είμαστε και όλα θα ακολουθήσουν.

Προτιμάς να φεύγεις ή να μένεις;
Να φεύγω. Η διαρκής τάση φυγής μού προσφέρει κάθε φορά μία πρωτόγνωρη αίσθηση ελευθερίας. Έχω ανάγκη να γνωρίζω πως ανά πάσα στιγμή η φυγή είναι κοντά. Άλλο που κάθε απόπειρα φυγής είναι προσπάθεια επιστροφής.

«Μην προσπαθείς να αγγίξεις το όνειρο, άσε το όνειρο να αγγίξει εσένα». Τι όνειρα κάνεις;
Όμορφα και επικίνδυνα.

Οι σκιές υπάρχουν επειδή μπαίνουμε εμείς μπροστά στο δικό μας φως;
Είναι ωραίος παραλληλισμός. Μ’ αρέσουν οι σκιές, τις παρατηρώ, δηλώνουν πολλά για τη στάση και την προσωπικότητα των ανθρώπων. Όσο αστείο κι αν ακούγεται, έχει μεγάλη σημασία σε τι θέση επιλέγεις να κάθεσαι απέναντι στον ήλιο, από τι γωνία επιλέγεις να τον κοιτάς και από τι γωνία του επιτρέπεις να σε κοιτάζει αυτός. Από μικρός έπαιζα με τη δική μου σκιά, περιμένω ακόμα τη στιγμή που θα επαναστατήσει και θα αρχίσει να χορεύει μόνη της γύρω μου.

DSC_0698 DSC_0803

Τι σε γοητεύει στην θάλασσα;
Η αίσθηση της διαρκούς κίνησης, η ευγενής πάλη της με τον ουρανό για το ποιος θα αποκτήσει το πιο όμορφο χρώμα, πως το μάτι αγγίζει τα όρια του και αναζητάει συνέχεια νέο ορίζοντα, πως κάπου εκεί θα βρίσκεται πάντα το επόμενο νησί.

«Μην σκέφτεσαι το μέλλον, δεν θα αργήσει». Σε ποιους πιστεύεις ότι ανήκει το μέλλον;
Στους νέους, μοιραία. Το θέμα όμως είναι σε ποιους νέους; Ίσως σ’ αυτούς που θα καταφέρουν να εντοπίσουν το κρίσιμο κοινό σημείο της εποχής και θα συναντηθούν εκεί.

Το 2009 εκδόθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο “Σύντομα όλα θα καίγονται και θα φωτίζουν τα μάτια σου” (Ροές) ενώ το 2013 εκδόθηκε η δεύτερη ποιητική συλλογή του με τίτλο “Ανάμεσα σε όσα πέφτει η σκιά” (Γαβριηλίδης). Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε πέντε γλώσσες. Επίσης, μαζί με τους «Die Haken», ο Νίκος Ερηνάκης «μελοποιεί» τα ποιήματά του.

Συνέντευξη: Γιάννης Πανταζόπουλος, j.pantazopoulos@yahoo.gr
Φωτογραφίες: Θανάσης Καρατζάς, karatzas_t@yahoo.gr

Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο facebook: https://www.facebook.com/grekamag
Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο instagram: http://instagram.com/grekamag