Η Ελένη Τσεκούρα είναι μια κουλ τύπισσα που δεν συστήνεται σαν συγγραφέας. Κυκλοφόρησε το πρώτο της βιβλίο αδέσποτα από τις εκδόσεις Κουκκίδα και η ίδια αποφεύγει να μιλάει για αυτό. «Έγραψα ένα βιβλίο, τελικά κυκλοφόρησε, αυτά» λέει. Το βιβλίο της είναι μικρές σπονδυλωτές ιστορίες γραμμένες με τσαγανό, θάρρος και έμπνευση. «Για συγγραφέας μιλάς λίγο» της λέω. «Μα έτσι είναι το σωστό, γράφεις πολύ, μιλάς λίγο. Αν μιλάς πολύ χάνεσαι μέσα στα λόγια σου και ξοδεύεις τις λέξεις».
Μ’ αρέσει η Ελένη, είναι σαν να μην ανήκει ούτε σ’ αυτόν τον κόσμο ούτε και πουθενά.
Μου μαγειρεύει ομελέτα. «Έτσι που με αιφνιδίασες, μόνο αβγά έχω στο ψυγείο και ανθότυρο, αλλά κάπως τα κάνω όλα νιανιά με τα χέρια, βάζω και γάλα και τις βγάζω αφράτες τις ομελέτες».
Πράγματι, φτιάχνει μια χρυσοκίτρινη ομελέτα, κόβει και ντοματούλες και τρώμε στο μπαλκόνι σε ένα αποκαλόκαιρο που δεν θέλει να τελειώσει και έτσι όπως έχει βγάλει και μπυρίτσες και χαλαρώνει τη στριμώχνω «λογοτεχνικά» για να καταλάβω πώς ένας νέος άνθρωπος το γυρνάει στο συγγραφιλίκι και πού θα το πάει το πράγμα, σε ποιον ποταμό θα εκβάλει τελικά, ή αν θα πηγαινοέρχεται στον ατέρμονο κόσμο των λέξεων (τσσς, τι έγραψα!).

Eleni Tsekoura 10 Eleni Tsekoura 9

Πότε ξεκίνησες να γράφεις;
Ξεκίνησα να γράφω από τότε που με θυμάμαι μαθήτρια στο σχολείο της Νέας Σμύρνης. Ημερολόγια, ποιήματα, παλαβές εκθέσεις. Η μικρή το χει είπε μια δασκάλα και απ’ αυτό πιάστηκα και είπα να δω μήπως τελικά το είχα. Δεν ξέρω αν το ’χω ή όχι, ξέρω να πω ότι αυτός είναι εμένα ο τρόπος μου, το ξέσπασμά μου. Άλλος πάει στο γήπεδο και τα σπάει όλα, εγώ τα σπάω γράφοντας.

Το πρώτο σου βιβλίο λέγεται αδέσποτα. Πώς προέκυψε ο τίτλος;
Αδέσποτα γιατί όλες οι ιστορίες όπως κι οι άνθρωποι που περιγράφονται σε αυτές κυκλοφορούν ανυπεράσπιστοι, χτυπημένοι, εκτεθειμένοι γύρω μας και κανείς δεν τους δίνει σημασία. Είναι για την πάρτη τους και δεν ανήκουν πουθενά, ίσως και να θέλανε ένα σπίτι αλλά άντε να βρεις κάποιον να τους μαζέψει σε τέτοια κατάσταση.

Είναι αδέσποτα διαφορετικής ράτσας;
Ναι, αλλά υπάρχει ο κοινός παρονομαστής-είναι μόνοι.

Έλεγες ότι είναι ιστορίες για ανθρώπους που είναι σαν να τους έχεις κόψει στη μέση;
Οι ιστορίες μιλάνε για ανθρώπους που είναι σαν να τους έχεις κόψει στη μέση, να τους έχει διαλύσει και κυκλοφορούν έτσι , δίπλα μας, μπορεί να είμαστε κι οι ίδιοι σ αυτή την κατάσταση και χαμπάρι να μην παίρνουμε. Κανείς δεν το βλέπει -ή δεν κάνει καμιά εντύπωση πια- όλος αυτός ο πόνος, ο ακρωτηριασμός, η απoσύνθεση. Τέλος πάντων, έχουν φύγει όλα αυτά τα κομμάτια δεξιά κι αριστερά και δεν ξέρω καν αν προσπαθούν ή θέλουν να ενωθούν.

Eleni Tsekoura 11 Eleni Tsekoura 14 Eleni Tsekoura 15 Eleni Tsekoura 16 Eleni Tsekoura 17

Πώς σου ήρθε να γράψεις ένα βιβλίο;
Δεν μου ήρθε .Απλά έγινε. Γράφω χρόνια, απλά αυτό έτυχε και βγήκε προς τα έξω. Γράφτηκε πολύ γρήγορα, σχεδόν σε δυο μήνες. Το είδε ένας φίλος, το πήγαμε σε έναν εκδότη και πριν ακόμα το καταλάβω είχε τυπωθεί.

Αντέχει ένας νέος άνθρωπος, όλη αυτή τη μοναξιά που έχει η συγγραφή ενός βιβλίου;
Πράγματι, πρόκειται για μια διαδικασία εξαιρετικά μοναχική-μπαίνεις σε ένα είδος τρανς- δεν μπορώ να το περιγράψω αλλιώς. Είσαι στον κόσμο σου κι αυτό απαιτεί μεγάλη απομόνωση. Κατά κάποιο τρόπο ξεκόβεις λίγο με τον έξω κόσμο για να φτιάξεις τη δική σου πραγματικότητα. Δεν μπορώ να το εξηγήσω -το καλύτερο που μπορώ να πω είναι ότι όλο αυτό γίνεται σαν να είμαι και να μην είμαι ταυτόχρονα εκεί, είναι σχεδόν αυτόματο. Σίγουρα γίνεται δουλειά και μετά, με την επιμέλεια, αλλά η πρώτη φάση είναι διαπλανητική.

Ποιες είναι οι λογοτεχνικές σου επιρροές;
Από πού να αρχίσω και που να τελειώσω; Κέρουακ, Χάρντυ, Γουλφ, Κάφκα, Λάβκραφτ, Πόε, Ντίκινσον, Ρεμπό, Μπλέικ, Πλαθ, Κέιν, Καραπάνου, Καρυωτάκης, Βιζυηνός, Τσιφόρος. Κι εξίσου με τους συγγραφείς και τους ποιητές η μουσική, το ροκεντρόλ που λέμε. Εγχώριο και ξένο.

Ξαναδιάβασες το βιβλίο σου ενώ εκδόθηκε;
Όχι, το βιβλίο δεν το έχω ξαναδιαβάσει ακόμα στο σύνολό του, δεν ξέρω γιατί… Ίσως επειδή είναι κάτι που έχω αφήσει να φύγει πια από εμένα και όσο κι αν είναι δικό μου την ίδια στιγμή δεν μου ανήκει κι αποκλειστικά άλλωστε στο μεσοδιάστημα μέχρι να εκδοθεί έχω γράψει άλλα πράγματα.

Eleni Tsekoura 19 Eleni Tsekoura 20 Eleni Tsekoura 21

Όταν το είδες τυπωμένο πώς ένιωσες;
Τη μέρα όμως που εκδόθηκε και το έπιασα στα χέρια μου, χάρηκα σα μικρό παιδί, ό,τι έχω γράψει γράφεται από μόνο του-θέλω να πω σκάνε οι λέξεις πολλές φορές μες στο μυαλό κι απλά το χέρι ακολουθεί αναγκαστικά. Γράφω για τον ίδιο λόγο που πεινάς και τρως ή διψάς και πίνεις, αν δεν το κάνω πάντως δεν μπορώ να προχωρήσω κανονικά..

Τι είναι η έμπνευση;
Κατά κύριο λόγο η έμπνευση είναι ανάγκη ή ό,τι τέλος πάντων είναι αυτό που έρχεται από μέσα, όχι τόσο από εξωτερικούς παράγοντες-σίγουρα μπορεί να δεις ή να ακούσεις κάτι, αλλά αυτό είναι απλώς ένα ερέθισμα, η αφορμή… Παίζει τεράστιο ρόλο τι κουβαλάς μέσα σου. Και δεν ξέρω κατά πόσο κάτι μπορεί να την κάνει να χαθεί πέρα από το φυσικό τέλος ή το άδειασμα της δεξαμενής, εννοώ κάποια στιγμή ακόμη κι αυτό (η έμπνευση) μπορεί και να τελειώνει, φαντάζομαι.

Γιατί να διαβάσουμε το βιβλίο σου;
Γιατί έπεσε στα χέρια σου; γιατί άκουσες κάτι; Γιατί βαριέσαι και τελικά σε τράβηξε από την ανία, γιατί έστω και μέσα σε μια σελίδα του ένιωσες οικεία; Ξέρω και ’γω; Τι με ρωτάς; Ας μην το διαβάσει κάνεις αν δεν γουστάρει.

Ποιες είναι οι συνθήκες γραφής σου; Γράφεις όταν είσαι χαρούμενη ή λυπημένη;
Δεν παίζει ρόλο να είναι κανείς ευτυχισμένος ή δυστυχισμένος νομίζω. Τουλάχιστον στην προσωπική μου περίπτωση γράφω και χαρούμενη να ‘μαι και λυπημένη. Γράφω γιατί δεν μπορώ αλλιώς. Δεν υπάρχει ώρα συγκεκριμένη ή τόπος (βέβαια, η μέρα είναι καλύτερη κι όχι η νύχτα). Έχει τύχει να μου κατέβει κάτι και να προσπαθώ να το ολοκληρώσω ακόμη και μέσα στο λεωφορείο. Προτιμώ πάντα το τετράδιο, το χαρτί, παρά τον υπολογιστή. Το να γράφω, πάντως, είναι κάτι αποκλειστικά δικό μου και νομίζω ότι μόνο ο εαυτός μου μπορεί να μου το στερήσει. Αυτόν τον καιρό διορθώνω μια μεγάλη ιστορία- δεν τολμώ να το πω μυθιστόρημα- για μια σχολική παρέα.

Για τον έρωτα τι έχεις καταλάβει;
Μεγάλες κουβέντες. Το μόνο που ξέρω είναι ότι σημασία έχει να αγαπάς- τίποτε άλλο.

Τι κάνουμε όμως με τον ερωτικό πόνο που μπορεί να διαδέχεται έναν μεγάλο έρωτα;
Τι μπορούμε να κάνουμε; Τον ζούμε κι αυτόν-αλλά προσωπικά δεν τον θέλω ούτε τον επιδιώκω- δεν τον έχω ταυτίσει με την αγάπη. Τα μεγάλα πάθη δεν μου λένε και πολλά, ή αυτά τα βαθυστόχαστα τύπου ο έρωτας έχει βία κλπ, δεν κάνω γι’ αυτά . Προτιμών τα πιο βαρετά πράγματα, να, όπως στο Λογική κι Ευαισθησία της Όστιν, την αγάπη του συνταγματάρχη Μπράντον στην Μάριαν κι όχι του Γουίλομπι.

Τι σου δίνει δύναμη;
Πιο δυνατή με κάνει η αγάπη του συντρόφου μου, των φίλων μου, της οικογένειάς μου. Δεν λέω τώρα τίποτα καινούργιο σε όλους αυτό μας δίνει κουράγιο, η αγάπη.

Τι σε κάνει χαρούμενη;
Μεγάλες κουβέντες, η χαρά είναι πολύ εύθραυστη έτσι και αλλιώς. Αλλά αν πρέπει να απαντήσω θα πω χαρούμενη με κάνουν και άλλα πιο απλά πράγματα: καφές στην πλατεία, κοπάνημα στο χορό με μια καλή μουσική, ωραία βιβλία, να βλεπόμαστε με τους φίλους μου, να ξυπνάω σε μια αγαπημένη αγκαλιά.

Eleni Tsekoura 22 Eleni Tsekoura 23 Eleni Tsekoura 24

Ποιον συγγραφέα θα ήθελες να συναντήσεις; Τι θα του έλεγες;
Θα ήθελα να είχα συναντήσει τον Κέρουακ και δεν θα του έλεγα τίποτε. Απλά να τον έβλεπα, μόνο αυτό. Τις καλύτερες συνομιλίες με τους γραφιάδες τις κάνεις μέσα από τα βιβλία τους. Εκεί γνωρίζεσαι ουσιαστικά.

Πώς βιοπορίζεσαι;
Πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης. Έχω κάνει διάφορες δουλειές-από μπέιμπι σίτερ μέχρι σκανάρισμα αρχείων σε δημόσια υπηρεσία. Σταθερή δουλειά δεν έχω σχεδόν ποτέ, αλλά πάντα κάπου βρίσκομαι και τα βγάζω πέρα. Υποθέτω ως το τέλος των ημερών μου θα έχω ένα πλούσιο βιογραφικό ετερόκλητων επαγγελμάτων.

Σ’ αρέσει να μαγειρεύεις σε αυτόν που είσαι ερωτευμένη; Ποιο είναι το φαγητό του έρωτα;
Μου αρέσει να μαγειρεύω κυρίως για τους δικούς μου ανθρώπους. Δεν μπορώ να τρώω μόνη μου, δεν πάει μπουκιά κάτω. Τρελαίνομαι για μακαρόνια και λαδερά-μελιτζάνες ιμάμ είναι το αγαπημένο μου Φυσικά και μου αρέσει να μαγειρεύω στον αγαπημένο μου. Το φαγητό του έρωτα; Ό,τι και να μαγειρέψεις στον άλλο είναι σαν να του δίνεις να φάει την αγάπη σου. Όσο κουλό κι αν ακούγεται, το φαγητό είναι ή ίδια σου η αγάπη. Αυτό μετράει. Αλλά εντάξει, τον έχω ανοίξει τον τσελεμεντέ μην τυχόν και τον πεθάνω εκεί πάνω στους εκκεντρικούς πειραματισμούς.

Με την ποίηση πώς νιώθεις; Πιστεύεις ότι η εποχή μας σηκώνει τους ποιητές; Και τι χρειάζονται οι ποιητές σε ένα μικρόψυχο καιρό-κάπως έτσι δεν το ’λεγε ο Χέντερλιν;
Η ποίηση υπήρχε και πάντα θα υπάρχει εις πείσμα των καιρών. Στην τελική, ποτέ δεν την χρειάζονταν ούτε την σήκωναν οι καιροί. Δίχως ποίηση είναι σαν να λες ζω δίχως ομορφιά. Και ποίηση δεν είναι να διαβάζεις ένα βιβλίο μόνο του Καρούζου ή της Γώγου, είναι και ν’ ακούς τους στίχους στα τραγούδια του Αγγελάκα -για να πιάσουμε και τους δικούς μας κι όχι μόνο τους ξένους.

Πώς την παλεύεις με την κρίση;
Καλά είπες πώς την παλεύεις, γιατί περί πάλης πρόκειται. Προσπαθώ να τα βγάλω πέρα, δεν ξέρω αν τα καταφέρνω. Απλά κατάλαβα ότι δεν χρειάζεται να κατεβάζω και να μικραίνω σαν άνθρωπος επειδή έχω ξεμείνει με ελάχιστα ευρώ. Ζούμε σε περίεργους καιρούς κι αν και φύσει αισιόδοξη, δεν ξέρω αν θα βγει τίποτα τελικά ή αν πάλι θα δούμε το ίδιο σάπιο σκηνικό να ξαναστήνεται λες κι είναι η μέρα της μαρμότας. Σε προσωπικό επίπεδο, όσο αλαφροΐσκιωτος κι αν είναι κανείς, κάποιους συμβατικούς συμβιβασμούς με την πραγματικότητα θα τους κάνει, αλλά μέχρι ενός σημείου. Κακά τα ψέματα, για να δημιουργείς χρειάζεται μια ελευθερία, κυρίως ψυχική, εσωτερική κι αυτό πάει χέρι-χέρι με συγκεκριμένες θυσίες. Όμως έχω αποφασίσει ότι αυτή η διαδικασία δεν θα με κάνει χειρότερο άνθρωπο.

Eleni Tsekoura 25 Eleni Tsekoura 8 Eleni Tsekoura 6 Eleni Tsekoura 4 Eleni Tsekoura 3 Eleni Tsekoura 7 Eleni Tsekoura 1

Τι σιχαίνεσαι στους ανθρώπους;
H λέξη σιχαίνομαι όπως κι η λέξη μισώ είναι πολύ βαριές και δεν τις χρησιμοποιώ. Απαιτούν τρομερή ενέργεια. Δεν μου αρέσει αν θες η κακοβουλία, το κουτσομπολιό, το να χώνει ο άλλος τη μύτη του στις δουλειές σου, η επιθετικότητα, η μανούρα άνευ λόγου και αιτίας. Και αν κάτι σίγουρα με τρομάζει, αυτό είναι ο φθόνος.

Συνέντευξη: Τζούλη Αγοράκη
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος