Τι είναι το #freethenipple; Είναι ένα κίνημα που έχει σαν στόχο να απελευθερώσει την γυναικεία θηλή από την σεξουαλικότητα που κουβαλάει και να προβληματίσει τον κόσμο για τον τρόπο με τον οποίο προβάλλεται και αντιμετωπίζεται σε σύγκριση με την ανδρική. Ο βασικός τρόπος διάδοσης του κινήματος είναι οι φωτογραφίες που ανεβάζουν γυναίκες με τα στήθη τους ακάλυπτα στο ίντερνετ. Το #freethenipple έχει γίνει και το σενάριο μιας ταινίας και οι υποστηρικτές του αυξάνονται συνέχεια, απλές γυναίκες, σελέμπριτι και πολιτικοί εκφράζονται υπέρ του κινήματος.

Η πρώτη αντίδραση των περισσότερων στις «αρχές» του κινήματος είναι ‘μα τι προτείνεις να βγουν όλες οι γυναίκες έξω γυμνόστηθες; Δεν γίνονται αυτά’. ‘Δεν έχεις δίκιο που λες ότι είναι το ίδιο το στήθος του άντρα και της γυναίκας’. Αν το καλοσκεφτείς, όμως, θα καταλήξεις στο συμπέρασμα ότι το στήθος του άντρα και της γυναίκας είναι ακριβώς το ίδιο, το γεγονός ότι το στήθος της γυναίκας είναι πιο μεγάλο και χρησιμοποιείται στον θηλασμό είναι δύο πράγματα που δεν έχουν να κάνουν με την σεξουαλικότητα. Η θηλή έχει συνδυαστεί με το σεξ και την πρόκληση μετά από απόφαση αντρών, γιατί δεν νομίζω ότι υπάρχουν πολλές γυναίκες που να τους διεγείρει η όψη του γυναικείου στήθους. Ή που να το θεωρούν πρόκληση. Δεν μπορεί να ανεβαίνει φωτογραφία στο Facebook ή στο Instagram με ανδρικό στήθος ελεύθερα και στο γυναικείο να χρειάζεται να καλύπτονται οι θηλές με μια λωρίδα, είναι παράλογο και εντελώς υποκριτικό. Βέβαια, θα μου πεις ποιον ενδιαφέρει το αν θα “απελευθερωθεί” η θηλή σε μία κοινωνία βαθιά συντηρητική που ακόμη δεν έχει αποδεχτεί τους γκέι και απαγορεύει τον γάμο μεταξύ τους.

 

Η ελληνική νομοθεσία δεν κάνει διάκριση ανάμεσα σε άντρες και σε γυναίκες:
Σύμφωνα με το Άρθρο 353
1. ‘Οποιος δημόσια επιχειρεί ακόλαστη πράξη και προκαλεί με αυτήν σκάνδαλο τιμωρείται με Φυλάκιση μέχρι δύο ετών.
2. ‘Οποιος εν γνώσει προσβάλλει βάναυσα την αιδώ άλλου με ακόλαστη πράξη που ενεργείται ενώπιόν του τιμωρείται με Φυλάκιση μέχρι έξι μηνών ή με χρηματική ποινή. Αν η πράξη του προηγούμενου εδαφίου ενεργείται ενώπιον προσώπου νεότερου των δεκαπέντε ετών τιμωρείται με Φυλάκιση. Για  την ποινική δίωξη των πράξεων αυτής της παραγράφου απαιτείται έγκληση.

Το #freethenipple μπορεί να έχει κατηγορηθεί ότι με τις selfies που ανεβάζουν οι γυναίκες με το γυμνό στήθος τους, καμιά φορά το κάνουν να φαίνεται προκλητικό και ότι κάπως χάνουν τον στόχο τους. Στην πραγματικότητα όμως το κίνημα είναι ουσιώδες και θέλει να τσιγκλίσει τους ανθρώπους να σκεφτούν λιγότερο συντηρητικά. Το ΓΚΡΕΚΑ μίλησε με την δεκαεπτάχρονη Adda Þóreyjardóttir Smáradóttir από την Ισλανδία η οποία θεωρείται η ιδρύτρια του κινήματος, το οποίο ξεκίνησε εντελώς αυθόρμητα. Την άποψή τους για το #freethenipple μας είπαν και οι Στέργια Κάβαλου, Ανθή Παρασκευαΐδου, Βάσω Καμαράτου και Γλυκερία Μπασδέκη.

 

«Η ιστορία ξεκινάει ως εξής: Η φεμινιστική ομάδα στο σχολείο μου στις 26 Μαρτίου κανόνισε να οργανώσει μία ημέρα free the nipple. Στις 24 Μαρτίου αποφάσισα να ποστάρω μία φωτογραφία με τα στήθη μου στο Facebook. Σκέφτηκα γιατί να μην μπορώ να βγάλω την μπλούζα μου όταν θέλω, όπως κάνουν και τα αγόρια; Πόσταρα μία φωτογραφία με το στήθος μου την οποία κατέβασα μετά από λίγο, αλλά πρόλαβε να προκαλέσει συζητήσεις και αντιδράσεις. Το επόμενο πρωί έλαβα μερικά πολύ άσχημα σχόλια, αλλά όλο το ισλανδικό twitter με υποστήριξε. Μετά από αυτό άρχισα να ποστάρω φωτογραφίες με το στήθος μου. Θεωρώ ότι είναι ένα συναρπαστικό κίνημα και όλοι φαίνονται πολύ θετικοί. Πάντα υπάρχουν τα μαύρα πρόβατα αλλά οι περισσότεροι το θεωρούν πολύ σημαντικό. Πιστεύω ότι οι γυναίκες στην Ισλανδία ανταποκρίθηκαν θετικά στο κίνημα γιατί έχουν κουραστεί να μην κατέχουν εξολοκλήρου το σώμα τους και επειδή οι άνθρωποι θα πρέπει να καταλάβουν ότι τα στήθη δεν είναι μόνο ένα σεξουαλικό αντικείμενο. Τα στήθη μπορεί να είναι σεξουαλικά μόνο όταν αυτά το θέλουν, αλλά κατά κύριο λόγο είναι εκεί για να ταΐζουν τα μωρά. Με το free the nipple θέλουμε να πετύχουμε να μπορούν οι γυναίκες να ντύνονται όπως θέλουν χωρίς να τις κρίνει κανείς και χωρίς να ντρέπονται. Επίσης θέλουμε να πολεμήσουμε τους τύπους που έχουν φωτογραφίες γυμνών κοριτσιών και να τους αφαιρέσουμε την αξία που τους έχει δοθεί».

Adda Þóreyjardóttir Smáradóttir, ιδρύτρια του κινηματος Free The Nipple

Αποδεκτό

Απαγορευμένο

«Όλα έχουν να κάνουν με το πού έχεις την κατάρα, την ευλογία ή την απλή σύμπτωση να γεννηθείς. Έτσι το θέλει η κάθε εξουσία και έτσι είναι. Στην Αμερική η δημόσια έκθεση του γυναικείου στήθους έχει κυρώσεις, στις παραλίες της Αυστραλίας οι γυμνόστηθες γυναίκες είναι παντού, στη Γαλλία το μωρό σου το θηλάζεις σε τρένα, λεωφορεία, θέατρα, υπηρεσίες, στην Ελλάδα έχεις μερικούς που πηγαίνουν κόντρα στα αυτονόητα, στην Αφρική το στήθος είναι απλό σώμα, στη Μέση Ανατολή τιμωρία και ντροπή. H ταινία Free The Nipple – που έχει εμπνευστεί από το κίνημα – μιλάει για το πρόβλημα και συνάμα την διεκδίκηση μιας Αμερικής που γίνεται πορνογραφική επειδή υμνεί παντού και πάντα τη βία. Που είναι αισχρή γιατί βουτά σε μια απύθμενη υποκρισία όσον αφορά τις ατομικές και δημόσιες ελευθερίες. Οι προβληματισμοί της συγκεκριμένης ταινίας είναι θλιβεροί. Κι αυτό γιατί είναι λυπηρό και απαισιόδοξο το 2015 να ποινικοποιούμε τη γυναικεία μας φύση. Και λέω «ποινικοποιούμε» γιατί το κάνουμε ασυναίσθητα πολλοί από εμάς. Γιατί ναι, people talk. Και κανείς δεν θέλουμε να μας πιάνει στο στόμα του για κακό. Αν πρώτες οι γυναίκες δε νιώσουν ισότιμες με τους άντρες, θα περάσουμε τα επόμενα χρόνια με γραφικές μικροεκρήξεις ακτιβιστών ή «εκκεντρικών-περιθωριακών» στα μάτια των άλλων ομάδων και κάθε φορά που θα παλεύουμε με τα μέσα της εκάστοτε εποχής να αποβάλουμε κάτι από τους ηθικούς θρησκευτικούς παραλογισμούς, να κερδίσουμε μια ταπεινή και πρωτογονική ελευθερία και αυτό να μας αρκεί σαν μεγάλη ανάσα. Αν μια γυναίκα θέλει, πρέπει και να μπορεί. Αλλιώς, δεν βγαίνει η ζωή. Γιατί η ανάγκη δεν είναι για τζούρες οξυγόνου αλλά για regular αναπνευστικό».

Στέργια Κάβαλου, συγγραφέας.

 

«Προφανώς ζούμε σε μια κοινωνία του φαίνεσθαι, με προκαταλήψεις η μάλλον δήθεν προκαταλήψεις. Όπου μας συμφέρει δηλαδή. Προκλητικό και πορνογραφικό χαρακτηρίζουν οι περισσότεροι το στήθος, γιατί έτσι έχουμε μάθει εμείς οι άνθρωποι. Να κρίνουμε και να κατακρίνουμε με μεγάλη ευκολία μιλώντας πάντα για τους άλλους και ποτέ για τους εαυτούς μας. Κατά την γνώμη μου και στα μάτια μου είτε δω έναν άντρα γυμνόστηθο είτε μία γυναίκα είναι ακριβώς το ίδιο not a big deal , not a big difference».

Ανθή Παρασκευαΐδου, μοντέλο.

 

«H δική μου ηθική χτυπάει κόκκινο όταν το σώμα φέρνει χρήμα. Ο καπιταλισμός και οι μπίζνες του με τη θεολογία με ενοχλεί. Όταν τελειώσουν τα μαγαζάκια κερί-λιβάνι-κοινωνία του θεάματος, τότε θα πάψει ο οποιοσδήποτε να ενοχλείται από στήθη, θηλές, γυμνά ή ημίγυμνα σώματα –γυναικεία ή ανδρικά. Η πορνογραφία είναι ιδιωτική απόλαυση, η αισχρότητα έρχεται με καπιταλιστικούς όρους. Η ελεύθερη θηλή θέλει και ελεύθερη χώρα».

Γλυκερία Μπασδέκη, ποιήτρια, συγγραφέας.

 

«Οποιαδήποτε καμπάνια και προσπάθεια επιχειρεί να μοχλεύσει αλλαγή σε κράτη που απαγορεύουν ή αποτρέπουν ή θεωρούν ταμπού το θηλασμό σε δημόσιο χώρο έχει λόγο ύπαρξης και αξίζει κάθε υποστήριξη. Ωστόσο, υπάρχει μια εγγενής αντίφαση στην καμπάνια #freethenipple αφού όσο περισσότερο προσπαθούν να εξουδετερώσουν τα όποια σεξουαλικά και πολιτικά σημαινόμενα επιβαρύνουν τη ρώγα και τη ζωή της γυναίκας μέσα από την έκθεση αυτής, τόσο περισσότερο αυτή σεξουαλικοποιείται. Για να απελευθερώσεις πραγματικά τη ρώγα πρέπει πρώτα να έχεις δουλέψει με μυαλά, αντιλήψεις και νοοτροπίες, μέσα από εθνικά και πολιτειακά συστήματα και θεσμούς. Free your mind and your nipple will follow».

Μελίνα Σπαθάρη, δημοσιογράφος

 

«Είμαι 38 χρόνων. Γεννήθηκα το ‘77 στον Πειραιά. Και μεγάλωσα στον Κορυδαλλό, μια λαϊκή συνοικία του Πειραιά. Ο πατέρας μου αρτοποιός και η μητέρα μου μοδίστρα. Η καταγωγή μου ολόκληρη είναι από το Ηράκλειο της Κρήτης. Θυμάμαι να έχω ακούσματα από Ξυλούρη μέχρι και Στράτο Διονυσίου. Θυμάμαι στους τοίχους του σπιτιού μας κορνίζες με ζωγραφιές από ενσταντανέ της μάχης του Πολυτεχνείου, φτιαγμένες από φυλακισμένους και πρώην εξόριστους. Θυμάμαι μια τεράστια φωτογραφία του Νίκου Ξυλούρη να διακοσμεί τον τοίχο της κουζίνας μας και εμένα κάθε φορά που την αντικρίζω να κλαίω, παιδάκι ακόμη. Θυμάμαι την βιβλιοθήκη μας με λογοτεχνία από Λουντέμη, Καζαντζακη κτλ. Εκεί θυμάμαι και την πρώτη μου εγκυκλοπαίδεια, τρεις τόμοι «παιδική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση». Θυμάμαι όταν την άνοιξα είδα την εικόνα μιας οικογένειας, μαμά, μπαμπάς και τα δυο παιδιά τους αγόρι και κορίτσι, σε ένα τραπέζι κήπου να παίρνουν το πρωινό τους γυμνοί. Θυμάμαι να κάνω γυμνισμό από όσο θυμάμαι τον εαυτό μου. Το γυμνό σώμα είναι συγκινητικό (αντρικό ή γυναικείο). Το γυμνό σώμα είναι ερωτικό και βαθιά συγκλονιστικό. Το σώμα είναι ο καθρέφτης της ψυχής μας. Το γυμνό σώμα δεν είναι καθόλου σεξιστικό. Τα μυαλά των ανθρώπων είναι σεξιστικά. Γιατί να έχει διαφορά ένα γυμνό χέρι, ένα γυμνό πόδι από ένα γυμνό στήθος; Γιατί τα σεξιστικά και άρρωστα μυαλά θα πω, κάποιων το έχουν κατατάξει σε αυτήν την κατηγορία. Σκεπάζουμε τα σώματα μας σε αντίθεση με τα ζώα για να μην «προκαλούμε» λέει. Να προκαλέσουμε ποιον; Και γιατί; Να προκαλέσουμε τον σεξιστή; Και τι πάει να πει πρόκληση; Γιατί να μην μπορώ να συμπεριφέρομαι Όπως θέλω με το σώμα μου και να σκέφτομαι τι θα πει και πως θα με δει ο άλλος; Ο σεξιστής. Σκεπάζουμε το στήθος μας γιατί το κοιτάνε προκλητικά, δεν φταίει το στήθος μας και οι ρώγες μας. Το σώμα ήταν εκεί από πάντα και θα είναι εκεί. Δημιουργήθηκε για να υπηρετήσει λειτουργίες για την ίδια μας την ζωή. Έγινε αντικείμενο λατρείας. Υμνήθηκε από θεούς και ανθρώπους. Έγινε τέχνη σπουδαία. Υπήρξε στον «παράδεισο» και τώρα κάποιοι θέλουν να το πάνε στην «κόλαση». Ξεχνάνε όμως. Ξεχνάνε όμως πως το μόνο που έχουμε σε ετούτη την ζωή είναι αυτό το σώμα. Ξεχνάνε πως ετούτο το σώμα τους έφερε στην ζωή και πως ετούτο το στήθος με ετούτες τις ρώγες τους κράτησε στην ζωή. Ξεχνάνε σαφώς το μεγαλείο του στήθους όπως έχει αποτυπωθεί στις γυναίκες του μυκηναϊκού πολιτισμού. Ξεχνάνε τις γυναίκες στις αφρικανικές χώρες που με φανερά τα στήθη και τις ρώγες τους πολεμούν χορεύουν ταΐζουν και αναθρέψουν ολόκληρα χωριά. Ξεχνάνε τα παιδικά τους γυμνόστηθα χρόνια. Κάποιοι θέλουν να μας τα σκεπάσουν. Κάποιοι θέλουν να μας γεμίσουν τα στήθη όχι με γάλα αλλά με δηλητήριο, μίσος και σεξισμό. Σεξισμό από όπου και αν προέρχεται είτε από άντρες είτε από γυναίκες. Ας προτάξουμε λοιπόν τα στήθη μας και τις ρώγες μας ενάντια στον ρατσισμό και στον σεξισμό και υπόσχομαι να είμαι η πρώτη που θα το κάνει. Με αγάπη μέσα από το στήθος και τις ρώγες μου».

Βάσω Καμαράτου, σκηνοθέτης-περφόρμερ.