Μια παρέα ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών, με διαφορετικές γνώσεις και εμπειρίες έστησε ένα μουσείο που ακούεται πολύ ελκυστικό: Συγκεντρώνει την ιστορία των ελληνικών γεύσεων σε ένα νεοκλασικό-στολίδι κοντά στη Βαρβάκειο και αποδεικνύει ότι όταν έχεις όραμα, έξυπνες ιδέες και θέληση, τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο. Το Μουσείο Γαστρονομίας παράλληλα με τα εκθέματα από την γαστρονομική ιστορία κάθε τόπου θα μπορείς και να δοκιμάσεις τα φαγητά του. Ο νεαρός ιδρυτής και μάνατζέρ του Κωνσταντίνος Ματσουρδέλης μας ξενάγησε στο χώρο και μας μίλησε για τα σχέδια τους –τη δημιουργία ενός εστιατορίου μέσα στο χώρο του μουσείου, ακόμα και την δημιουργία κήπων για καλλιέργειες ελληνικών βρώσιμων φυτών μέσα στο αστικό τοπίο. «Ξεκινήσαμε με βάση την Βαρβάκειο αγορά επειδή ήξερα πως αυτό είναι το γαστρονομικό κέντρο τη Αθήνας. Γιατί δεν μιλάμε μόνο για το κρέας, αλλά και για τα παντοπωλεία που βρίσκονται στη περιοχή με τα μπαχαρικά τους» εξηγεί. «Θέλαμε και ο περίγυρος να συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με το μουσείο. Ανακαλύψαμε το κτίσμα και από την πρώτη φορά που είδαμε το εσωτερικό του, ξέραμε πως αυτό ήταν ό,τι ζητούσαμε». Ο επικεφαλής σεφ Αριστοτέλη Ζέρβας συνεχίζει: «Και η ιδέα από μόνη της είναι εξαιρετική. Εγώ σαν μάγειρας πιστεύω στην ελληνική γαστρονομία, στον πλούτο των γεύσεων που όμως δεν είναι καταγεγραμμένος. Δηλαδή, δεν υπάρχει κάτι πέρα από συνταγές και νομίζω ότι είναι ιδανικό το concept να πάμε ένα βήμα παραπέρα και να καταγράψουμε την ιστορία της ελληνικής κουζίνας. Είναι κάτι που υπάρχει στο εξωτερικό και είναι καιρός να γίνει και εδώ. Η διαδικασία λέει ότι αφού πληρώσεις ένα αντίτιμο, εκτός από την έκθεση που θα βλέπεις, θα μπορείς να δοκιμάσεις και κάποιες γεύσεις. Το εστιατόριο, ωστόσο, θα λειτουργεί αυτόνομα χωρίς τη μουσειακή πρόσβαση. Είναι μια δυνατότητα που μας τη δίνει το κτίριο. Ειδικά για το κρασί θα υπάρχουν συγκεκριμένα μουσειακά εκθέματα, όπως και κάποιες ετικέτες προς πώληση, πάντα ελληνικές και θα συνδέονται πάντα με την θεματική». «Δυστυχώς κουβαλάμε ακόμα κάποια στερεότυπα» λέει η Λυδία Νταμκαρέλου, μία από τις δύο μουσειολόγους της ομάδας. «Υπάρχει το στερεότυπο ότι η επιχειρηματικότητα πρέπει να απέχει από τον πολιτισμό. Αυτό το υποστηρίζουν άνθρωποι με παλιές ιδέες, που απέδειξαν ότι δεν τα κατάφεραν και πολύ καλά. Το θέμα μουσείο αυτή τη στιγμή είναι πάλι στην άνθιση του και γίνονται καλές δουλειές στην Ελλάδα, κάποιες κρατικές και άλλες ιδιωτικές. Το θέμα επιχειρηματικότητα ωστόσο είναι πίσω. Αν κοιτάξεις ας πούμε στην Αμερική, το μουσείο είναι επιχείρηση. Το θέμα είναι η νοοτροπία. Για να μπορέσει το κάθε μουσείο να βγάλει τα έξοδα του χωρίς προβλήματα, πρέπει να μάθει να λειτουργεί σαν επιχείρηση».

+£++-à-â+¦+¦++ +ô+¦-â-ä-ü+++++++++»+¦-é (3)

Από την ομάδα που βρίσκεται πίσω από την επιτυχία του μουσείου, συναντηθήκαμε με τον ιδρυτή και μάνατζερ του Κων/νο Ματσουρδέλη, τον επικεφαλή σεφ Αριστοτέλη Ζέρβα, τις μουσειολόγους Σοφία Βασδέκη και Λυδία Νταμκαρέλου, τη φιλόλογο Νίκη Παπαλεξοπούλου και την ειδική σύμβουλο Νάγια Μελισσινού.

Πώς ξεκίνησε η όλη ιδέα για το Μουσείο; Ήταν κάτι που το συζητούσατε καιρό;
Κων/νος: Ξεκίνησε όπως όλες οι ωραίες ιδέες! Κάποιος ρίχνει την πρώτη κουβέντα, το ένα brainstorming φέρνει το άλλο, ο καθένας από την ομάδα έβαλε το ψήγμα του και συνέχεια όλα δένουν. Ούτε που φαντάζεσαι πως μπορεί να  γιγαντωθεί μια τέτοια ιδέα. Ένα άτομο μόνο του, δεν θα μπορούσε σίγουρα να σκεφτεί  όλα αυτά τα πράγματα μόνο του.

Είστε φίλοι μεταξύ σας. Πόσο ρόλο παίζει αυτό;
Κων/νος: Γίναμε και φίλοι στη πορεία. Σίγουρα παίζει βασικό ρόλο δεδομένου να σκεφτεί κανείς ότι πλέον είμαστε όλοι μαζί κάθε μέρα και τις περισσότερες ώρες ασχολούμαστε με το Μουσείο. Μέσα από την επαφή αυτή βγαίνει κάτι ακόμα πιο όμορφο.
Σοφία: Υπάρχει πολύ μεγάλη συνεργασία. Ο ένας βοηθάει τον άλλο και αυτό μας έχει φέρει πιο κοντά.
Νίκη: Όταν με τον άλλο επικοινωνείς γρήγορα, είναι και πιο ουσιαστική η επικοινωνία μαζί του.

Γιατί επιλέξατε την γαστρονομία ως αντικείμενο της έκθεσης;
Άρης: Καταρχάς και ιδέα από μόνη της είναι εξαιρετική. Εγώ σαν μάγειρας πιστεύω στην ελληνική γαστρονομία, στον πλούτο των γεύσεων που όμως δεν είναι καταγεγραμμένος. Δηλαδή δεν υπάρχει κάτι πέρα από συνταγές και νομίζω ότι είναι ιδανικό το concept να πάμε όλα αυτά ένα βήμα παραπέρα και να καταγράψουμε αυτή την ιστορία της ελληνικής κουζίνας. Είναι κάτι που υπάρχει στο εξωτερικό και είναι καιρός να γίνει και εδώ. Ειδικά ο χώρος αυτός ευνοεί τα πράγματα.

+£++-à-â+¦+¦++ +ô+¦-â-ä-ü+++++++++»+¦-é (5) +£++-à-â+¦+¦++ +ô+¦-â-ä-ü+++++++++»+¦-é (9)

Ο κόσμος επιστρέφει στη παραδοσιακή κουζίνα;
Άρης: Μα είναι τέτοια η βάση. Δεν μπορείς να συνεχίσεις τα πράγματα παραπέρα χωρίς να ξεκινήσεις από τη βάση. Αν δεν έχεις γευτεί το παραδοσιακό κοτόπουλο στο φούρνο ή τα γεμιστά της ‘‘μαμάς ‘’, δεν μπορείς να κάνεις αυτό που λέμε Ελληνική κουζίνα. Άρα η βάση είναι η παράδοση και πάντα θα είναι.

Μιλάμε δηλαδή και μαθήματα γευσιγνωσίας από το Μουσείο.
Κων/νος: Ακριβώς αυτό, όλο το concept έχει και τον εκπαιδευτικό του χαρακτήρα. Ξεκινάει από το μουσειακό κομμάτι που είναι ο πυρήνας, που μέσα από τα εκθέματα μπορείς να δεις την ιστορία και τον πολιτισμό, αλλά έχει και άλλες προεκτάσεις. Όπως το εκπαιδευτικό για παράδειγμα. Ακόμα και εμείς οι Έλληνες, δεν ξέρουμε τα πάντα από τη γαστρονομία παρόλο που είναι η κουζίνα του τόπου μας. Περνάμε λοιπόν στο διαδραστικό κομμάτι, όπου μαθαίνεις και να μαγειρεύεις  και να αναγνωρίζεις την καλή ποιότητα του φαγητού και την ιστορία που έχει πίσω του μέσα από αυτό το ταξίδι γευσιγνωσίας.

Τα εκθέματα θα γίνονται θεματικά; Με βάση την περιοχή;
Άρης: Θα ξεκινήσουμε με γεύσεις από Μακεδονία-Θράκη και ο στόχος είναι μέσα σε 2 χρόνια περίπου, να έχουμε κλείσει τον κύκλο της Ελλάδας ανά τόπους.
Κων/νος: Άρα μιλάμε για πρώτες ύλες, φαγητά που φτιάχνεις με αυτές αλλά και το ευρύτερο πολιτισμικό πλαίσιο που σχετίζεται με την γαστρονομία ανά περιοχή. Η γαστρονομία δεν είναι απλά διατροφή. Είναι όλα αυτά τα ήθη και έθιμα που συνδέονται με το φαγητό.

+£++-à-â+¦+¦++ +ô+¦-â-ä-ü+++++++++»+¦-é (13) +£++-à-â+¦+¦++ +ô+¦-â-ä-ü+++++++++»+¦-é (11)

Πώς καταφέρατε να τον αποκτήσετε τον χώρο;
Ξεκινήσαμε με βάση την Βαρβάκειο αγορά επειδή ήξερα πως αυτό είναι το γαστρονομικό κέντρο τη Αθήνας. Γιατί δεν μιλάμε μόνο για το κρέας αλλά και για τα παντοπωλεία που βρίσκονται στη περιοχή με τα μπαχαρικά τους. Θέλαμε λοιπόν και ο περίγυρος να συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με το Μουσείο. Με τα πόδια ανακαλύψαμε το κτίσμα. Περιττό να πω ότι με το που μας έβαλε μέσα ο ιδιοκτήτης ξέραμε πως αυτό ήταν ότι ζητούσαμε.

Οι κρατικοί φορείς είναι ενήμεροι γι’ αυτό που έχετε δημιουργήσει;
Κων/νος: Το Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης, Τουρισμού και Πολιτισμού έχουν ενημερωθεί και έχουν γίνει συζητήσεις για το πώς το Μουσείο μπορεί να γίνει θερμικός φορέας για την ανάδειξη της Ελληνικής γαστρονομίας. Προσωπικά θέλουμε να στηρίζεται από τον ιδιωτικό τομέα, να είναι η λειτουργία του χώρου οικονομικά βιώσιμη ή τουλάχιστον να μην έχει μεγάλα οικονομικά κενά. Σίγουρα η κρατική ενίσχυση θα ήταν κάτι πολύ καλό αλλά δεν στηριζόμαστε μόνο σε αυτή.

Πώς γίνονται οι επισκέψεις; Έχετε αντίτιμο;
Κων/νος: Η διαδικασία λέει ότι πληρώνοντας ένα αντίτιμο, πέραν του ότι βλέπεις την έκθεση, δοκιμάζεις και κάποιες γεύσεις.  Το εστιατόριο ωστόσο θα λειτουργεί αυτόνομα χωρίς τη μουσειακή πρόσβαση. Είναι μια δυνατότητα που μας τη δίνει το κτίριο. Ειδικά για το κρασί θα υπάρχουν συγκεκριμένα μουσειακά εκθέματα, όπως και κάποιες ετικέτες προς πώληση, πάντα Ελληνικές και θα συνδέονται πάντα με την θεματική.
Άρης: Θα υπάρχει κανονικό μενού, το οποίο στην ουσία θα υποστηρίζει τη θεματική του εκθέματος.

Gastronomias (6)

Ο κόσμος δεν πηγαίνει τόσο στα μουσεία. Αυτό σας ανησύχησε στη προσπάθεια σας. Αν θα έρθουν νέοι άνθρωποι.
Λυδία: Σίγουρα υπάρχει αυτός ο φόβος αλλά ωστόσο έχει και τα θετικά του. Μπορεί δηλαδή να είναι και η επιλογή μιας εξόδου και αυτό είναι κέρδος. Επίσης θεματικά είναι πολύ ενδιαφέρον. Δεν θα πάει σε ένα οποιοδήποτε μουσείο, ούτε σε μια ταβέρνα για φαγητό. Θα δει πράγματα που δεν γνωρίζει μέσα από ένα πολύ όμορφο project. Μέσα από το στοιχείο του πολιτισμού αλλά και των αισθήσεων, όπως οι μυρωδιές ή οι γεύσεις, να φέρουμε στην ουσία ένα ‘‘νέο’’ μουσείο. Μια εμπειρία. Ο επισκέπτης συμμετέχει στο χώρο και αυτό δίνει μια νέα πνοή.

Πιστεύετε ότι η πολιτισμική επιχειρηματικότητα δεν προωθείται όσο πρέπει στην Ελλάδα;
Δυστυχώς κουβαλάμε ακόμα κάποια στερεότυπα. Υπάρχει το στερεότυπο ότι η επιχειρηματικότητα πρέπει να απέχει από τον πολιτισμό. Αυτό θεωρώ πως το υποστηρίζουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν παλαιές ιδέες που απέδειξαν ότι δεν τα κατάφεραν και πολύ καλά. Το θέμα μουσείο αυτή τη στιγμή ωστόσο είναι πάλι στην άνθισή του και γίνονται καλές δουλειές στην Ελλάδα, κάποιες κρατικές και άλλες ιδιωτικές. Το θέμα επιχειρηματικότητα ωστόσο είναι πίσω. Αν κοιτάξεις ας πούμε στην Αμερική, το μουσείο είναι επιχείρηση. Το θέμα είναι νοοτροπία. Για να μπορέσει το κάθε μουσείο να βγάλει τα έξοδα του χωρίς προβλήματα, πρέπει να μάθει να λειτουργεί σαν επιχείρηση.

Ποιο είναι το ωραιότερο σχόλιο που έχετε ακούσει μέχρι τώρα για το Μουσείο;
Αυτό που μου έκανε εμένα καλή εντύπωση ήταν το σχόλιο ενός ανθρώπου που είναι από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στην Ελλάδα. Ότι ήταν  το πιο χρήσιμο ραντεβού που έχει κάνει τα τελευταία δύο χρόνια.

Τι περιμένουμε να δούμε στο άμεσο μέλλον;
Εκδηλώσεις, πολλά events αλλά και θα κάνουμε και τη γνωριμία μας με τον κόσμο. Το εστιατόριο θα είναι επίσης λειτουργήσιμο και έτοιμο να λειτουργήσει και να υποστηρίξει τις θεματικές μας.

+£++-à-â+¦+¦++ +ô+¦-â-ä-ü+++++++++»+¦-é (12)

Η ομάδα πλαισιώνεται ακόμη από τους Όμηρο Τσάπαλο (επικοινωνιολόγο), Γιώργο Κλειδαρά (γαστρονομικό σύμβουλο), Ναυσικά Παπαχαραλάμπους (ανθρωπολόγο) και Χρύσα Γιατρά (οινολόγο).

Μουσείο Ελληνικής Γαστρονομίας: Αγίου Δημητρίου 13, Ψυρρή

Κείμενο: Κώστας Χρήστου
Φωτογραφίες: Πάρις Ταβιτιάν