Με έναν μακρύ κατάλογο επιτυχημένων έργων, εγκαταστάσεων, συναυλιών και εκθέσεων, είναι ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες στις μέρες μας. Οι πρώτες σπουδές του στην αρχιτεκτονική, μεταξύ άλλων, τον βοηθούν να καταφέρει με το έργο του μια σημαντική σύνδεση μεταξύ ρυθμικών και χωρικών δομών.

CN_12_unidisplay_bian-macm_04image credits Carsten Nicolai

Νότα Τσεκούρα: Ποια θα λέγατε ότι είναι η πιο ενδιαφέρουσα σχέση που δημιουργείται μεταξύ των φυσικών και ηχητικών περιβαλλόντων στην εργασία σας;  Όπως γνωρίζουμε, το ηχητικό περιβάλλον δεν αποτελεί μία συνηθισμένη αρχιτεκτονική διαδικασία.
Carsten Nicolai: Ο ήχος είναι ένα πολύ ενδιαφέρον υλικό. Ακόμα και αν είναι άυλο, για μένα έχει φυσική υπόσταση. Καθώς έχω σπουδάσει και αρχιτεκτονική, βλέπω τη δυνατότητα να “χτίσω” με το εν λόγω υλικό. Δεν εννοώ τη δημιουργία ειδικών κοινωνικών περιβαλλόντων, αλλά πραγματικά πιστεύω ότι μπορείς κυριολεκτικά να χτίσεις με τον ήχο, μπορείς να κάνεις τοίχους και γραμμές και να ορίσεις χώρους. Ξεκίνησα να γράφω μία ερευνητική εργασία πριν από ένα χρόνο, στην οποία περιγράφω πώς κανείς μπορεί να χτίσει με τον ήχο. Ο ήχος, θα μπορούσε να παράγει μια μεμβράνη στη μέση ενός χώρου ή μια γραμμή ή να ορίζει χώρους με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο. Αν σκεφτείτε με αρχιτεκτονικούς όρους, όλα σχετίζονται με τον ορισμό του χώρου και φυσικά, με το πως λειτουργεί ο χώρος κοινωνικά, γεγονός που αναδεικνύει τη χωρικότητα και τη χρονικότητα της αρχιτεκτονικής. Ο ήχος έχει τις ίδιες δυνατότητες, χρειάζεται χώρο και χρόνο για να υπάρξει, δύο κύριοι παράγοντες που πραγματικά τονίζουν τη δυνατότητα του ήχου ως ένα δομικό υλικό.

CN_12_unidisplay_bian-macm_05 CN_12_schatten-loopimage credits Carsten Nicolai

NT: Πιστεύετε ότι ο χρόνος είναι ένας παράγοντας που έχει παραμεληθεί στην αρχιτεκτονική;
CN: Πιστεύω ότι ο χρόνος είναι ένα τεράστιο πρόβλημα στον τομέα της αρχιτεκτονικής, ο χρόνος αποφασίζει αν τελικά η αρχιτεκτονική είναι καλή ή κακή, πρακτική ή όχι. Με την έννοια του χρόνου εννοώ ό,τι συμβαίνει σε ένα κτίριο με τον καιρό, μερικές φορές γίνεται καλύτερο ενώ άλλες χειρότερο.  Όλοι γνωρίζουμε ότι δεν μπορείς πάντα να προβλέψεις τι θα συμβεί με την ιδέα σου και τη σύνθεσή σου. Μερικές φορές απλά αισθάνεσαι, πιστεύεις σε αυτή την ιδέα και την υλοποιείς για να συνειδητοποιήσεις ότι τελικά δε λειτουργεί. Πολλά υλοποιημένα κτίρια είναι σχεδόν άχρηστα επειδή απλά δε λειτουργούν.

NT: Αναγνωρίζετε συχνά αρχιτεκτονικές αποφάσεις που έρχονται σε σύγκρουση ή δε συνεργάζονται με τη δεδομένη ηχητική πραγματικότητα;
CN: Ναι, σίγουρα. Το πιο βασικό παράδειγμα είναι πιθανώς όταν παίζεις σε μία αίθουσα συναυλιών. Θα έλεγα ότι η πλειονότητά τους έχει γίνει στην τύχη. Νομίζω ότι μερικές φορές οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι κάτι δεν πρόκειται να πετύχει, αλλά εξακολουθούν να θέλουν να το κάνουν.  Θέλουν να προσδώσουν μια συγκεκριμένη λειτουργικότητα σε ένα χώρο, αν και γνωρίζουν ήδη ότι αυτό δεν θα είναι χρηστικό.

CN_12_unidisplay_bian-macm_01 CN_12_unidisplay_bian-macm_02image credits Carsten Nicolai

NT: Μέσα από την πρακτική σας, έχετε διαμορφώσει μία προοπτική κατανόησης του χώρου που διαφέρει από εκείνες που είχατε στα φοιτητικά σας χρόνια;
CN: Ναι, ήμουν πολύ τυχερός. Σπούδασα αρχιτεκτονική αλλά αποφάσισα να μην εργαστώ ως αρχιτέκτονας. Εργάστηκα όμως ως καλλιτέχνης και στη συνέχεια άρχισα να χρησιμοποιώ τον ήχο και κατέληξα να κάνω μουσική. Αυτά αποτελούν πεδία για τα οποία έτρεφα μεγάλο ενδιαφέρον. Ποτέ δεν θα αποκαλέσω τον εαυτό μου συνθέτη όπως ποτέ δε σκέφτηκα να γίνω μουσικός ή κάτι ανάλογο. Έτσι κι αλλιώς, χρειάστηκε να περάσουν μερικά χρόνια, ίσως και μια δεκαετία τουλάχιστον για να έχω τη δυνατότητα να συνδυάζω αυτά τα μέσα όποτε τα χρειάζομαι. Αυτό ήταν δυνατό γιατί έκανα κυρίως τέχνη και αυτό μου έδωσε απίστευτη ελευθερία. Αν είχα εργαστεί ως αρχιτέκτονας ή ως συνθέτης, για παράδειγμα, η ελευθερία αυτή σχεδόν δε θα υπήρχε. Προσπαθώ να μην κάνω διαχωρισμούς, κάποιες φορές όμως χρειαζόμαστε διαχωρισμούς για να δημιουργήσουμε μια τάξη, να έχουμε κάποιο είδος προσανατολισμού. Αλλά δεν με πειράζει να βλέπω μια ταινία, να ακούω μια συναυλία και να κάνω ένα σχέδιο ή την προετοιμασία ενός μηχανήματος την ίδια ημέρα. Αυτός είναι ο τρόπος που λειτουργώ και δεν αισθάνομαι ότι είναι πρόβλημα, είναι απολύτως φυσικό.

Συνέντευξη: Νότα Τσεκούρα

Διαβάστε όλη την συνέντευξη εδώ.

Το Space Under κάνει Guest Editing στο ΓΚΡΕΚΑ για αυτό το Σαββατοκύριακο.