Τον τελευταίο χρόνο στη πλατεία παρακάτω από το σπίτι μου έχουν ανοίξει το ένα δίπλα στο άλλο τρία ζαχαροπλαστεία. Τρία. Στην ίδια πλατεία.

Δεν ξέρω πώς ακούγεται σε εσάς αλλά η σκέψη που έκανα εγώ ήταν ότι θα είναι προτιμότερο αν αυτά τα τρία ζαχαροπλαστεία ήταν κατανεμημένα ομοιόμορφα σε τρεις περιοχές γύρω από την πλατεία. Έτσι θα μειωνόταν η απόσταση που χρειάζεται να κάνει ο καταναλωτής για να φάει ένα προφιτερόλ μπουένο ρε αδερφέ…

Και όντως, αυτή θα ήταν η βέλτιστη λύση για τον καταναλωτή. Αλλά όχι για τους καταστηματάρχες οι οποίοι θα εξαρτιόνταν από τις αλλαγές στην θέση των αντιπάλων. Για να καταλάβετε καλύτερα την τελευταία πρόταση, θα σας δώσω ένα απλουστευμένο παράδειγμα.

39039692

Φαντάσου μια παραλία ενός χιλιομέτρου, ευθεία. Εσύ, λοιπόν, αποφασίζεις να αγοράσεις ένα καρότσι – ψυγείο και να πουλάς παγωτά στην παραλία. Πού θα πας να στήσεις το καρότσι σου την πρώτη μέρα; Το λογικό είναι στη μέση της παραλίας, για να μην χρειαστεί κανένας πελάτης να περπατήσει πάνω από μισό χιλιόμετρο. Επειδή όμως η παραλία σου είναι χρυσωρυχείο, την επόμενη μέρα εμφανίζεται ένας τυπάς με το ίδιο ακριβώς καρότσι και τα τα ίδια παγωτά. Το συζητάτε, λοιπόν, και αποφασίζετε να μοιράσετε την παραλία στα δυο και να βάλει ο καθένας το καρότσι του στη μέση του δικού του μισού.

Με αυτόν τον τρόπο κανείς πελάτης δεν χρειάζεται να περπατήσει πάνω από το ¼ της παραλίας και ο κάθε παγωτατζής έχει 50% του αγοραστικού κοινού.

Αυτό ονομάζεται Socially Optimal Solution (S.O.S).

Την επόμενη μέρα, και ενώ εσύ έχεις στήσει το καρότσι σου – κύριος – στο ¼ της παραλίας, ο τυπάς φτάνει καμαρωτός και βάζει το καρότσι του στη μέση της παραλίας. Έτσι αυτός παίρνει το 50% των πελατών από τη μεριά του και το ενδιάμεσο 25% διαιρείται στα δυο. Η μοιρασιά πλέον είναι 62.5% – 37.5% υπέρ του.

Επομένως, εσύ είσαι αναγκασμένος αν δεν θες να χάνεις χρήματα, να τοποθετήσεις το καρότσι σου στη μέση της παραλίας ακριβώς δίπλα στον τυπά. Η μέση της παραλίας για το παράδειγμα αυτό ονομάζεται Nash Equilibrium (ναι, αυτή η ταινία με τον τρελό μαθηματικό που τον παίζει ο μονομάχος) και είναι το σημείο που σύμφωνα με την θεωρία των παιγνίων δεν επιδέχεται βελτίωση της στρατηγικής σου.

Είναι προφανές από το παράδειγμα ότι Nash Equilibrium και S.O.S δεν συμπίπτουν.

Χάρη σ’ αυτό εγώ πρέπει να περπατάω ένα τέταρτο για να φάω μια μπάλα παγωτό.

Δε μαμιέται, θα φάω από το περίπτερο…

https://www.youtube.com/watch?v=jILgxeNBK_8

Κείμενο: Γιώργος Κουρμούλης

Οι koukides.gr κάνουν guest editing αυτό το Σαββατοκύριακο στο site του ΓΚΡΕΚΑ.