«Τα όμορφα είναι τα διαφορετικά». Από την πρώτη στιγμή κατάλαβα ότι με τον  Δημήτρη Αποστολάκη από τους Χαΐνηδες, θα είχαμε πολλά να πούμε. Συναντηθήκαμε σε μια αυλή στα Πετράλωνα, ίσως το καλύτερο σκηνικό για να θυμηθούμε το «ερειπωμένο καπηλειό» και «το όνειρο που έχει απομείνει». Ένας μάγος της στιγμής, υπέροχος αφηγητής και αντιεξουσιαστής της ζωής. Δεν άφησε τίποτα ασχολίαστο, ακόμη και την κοπέλα που θα μας σερβίριζε. «Πότισε μας, να φωτοσυνθετηθούμε!  Το μπλουζάκι σας, αν και προερχόμενο από ένα μοντέλο που έχει αποτύχει, πάνω σας δένει καταπληκτικά». Η απάντηση από την νεαρή ήταν άμεση, «τελικά, όλα στην ζωή αποτυγχάνουν», με τον Δημήτρη να μην χάνει την ευκαιρία, λέγοντας «το μόνο που δεν αποτυγχάνει ποτέ, είναι η εξερεύνηση για τον άλλον». Σε όλη την διάρκεια της συνέντευξης ερχόταν στο μυαλό μου αυτό που μου είχε τονίσει από την αρχή, πως «ό,τι ξέρω το λέω με τα μάτια καρφωμένα στον άλλον».

DSC_2827

Από τι υλικά θα προκύψει ένα νέο αφήγημα; Έχεις πει ότι «μέσα στην κοπριά φυτρώνουν τα ομορφότερα λουλούδια».
Κοίταξε, το πρώτο υλικό είναι η τόλμη. Ζούμε σε μια ιδιότυπη εποχή όπου η παγκοσμιοποίηση του εμπορίου και η μετατόπιση του δικαίου στην αγορά, κάνοντας το αγοραίο, ίσως αποδειχθεί το κατάλληλο κόπρανο για να υπάρξει ένας νέος ανθρωπολογικός τύπος. Κανείς πλέον δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι αθώος (αφού μέσω των δικτύων πληροφορούμαστε για τα πάντα), τα προβλήματα είναι πλανητικά και για αυτό  πρέπει να αντιπροτείνουμε την οικουμενοποιήση του συναισθήματος  και της γνώσης. Την διάχυση του πολιτισμικού κεφαλαίου, να κάνουμε μη εμπορικές πράξεις, να οργανωθούμε σε κοινότητες ανθρώπων, να φτιάξουμε άλλες δομές. Νομίζω μπορούμε να τα πετύχουμε, ελπίζω όχι με βίαιο τρόπο.

Πώς μπορεί να επιτευχθεί η συλλογικότητα σε μια κοινωνία καταναλωτικού απομονωτισμού;
Είναι θέμα παιδείας. Οι κοινωνικές ομάδες δεν έχουν την συνειδητότητα να συνδέσουν την δράσεις με το «όλον», το εδώ και το τώρα, με το παντού και το πάντα.

Σε καιρούς κρίσης όπου κυριαρχούν η φοβικότητα, ο ατομικισμός και η αντιπαραγωγικότητα, είναι η μόνη αντίσταση η δημιουργία;
Πράγματι, διότι η δημιουργία είναι το άλλο όνομα του έρωτα. Είναι η μόνη απάντηση στον θάνατο, είναι σύνθεση (αν ο θάνατος είναι αποσύνθεση), μόνοιασμα αντιθέτων, ανθρώπων, ιδεών, αξιών και πολιτισμικών προτύπων.

Γιατί οι περισσότεροι επιμένουν στην λογική του αδικημένου και της γκρίνιας; Πώς μπορείς να μετατραπείς από ένα κομπάρσο της κοινωνίας σε ένα πρωταγωνιστή της ζωής;
Μα δες ποιοι γκρινιάζουν. Οι γέροι. Το λυπηρό είναι ότι έχουμε μικρούς σε ηλικία γέρους. Η γκρίνια και η αρρώστια είναι ίδιον του γέρου. Πρέπει να  πάμε συνειδητά πάνω στις φοβίες μας, ακόμη και αν είναι η αυτοκαταστροφή μας.

DSC_2832DSC_2824

Γιατί έχουμε χάσει την γοητεία της ανεμελιάς;
Οι άνθρωποι δεν έχουν καταλάβει ότι η ανεμελιά είναι αυτή που έχει δώσει τα μεγαλύτερα αγαθά. Δεν προέκυψαν  από την δουλειά, αλλά από την εργασία, που σημαίνει και τεμπελιά. Στις κοινωνίες μυρμηγκιών υπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες, οι εργάτες και οι τεμπέληδες. Οι πρώτοι μεταφέρουν τα υλικά αγαθά στην φωλιά και οι τεμπέληδες αυτοί που ανακαλύπτουν τους νέους βοσκότοπους. Όταν αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο σαν δουλειά, άρα σαν εμπορική ανταλλαγή, τότε χάνεις και την ιδέα της εργασίας και της παύσης. Οπότε καταλήγεις είτε στην δουλειά είτε στις διακοπές, τα οποία είναι και τα δύο εξίσου καταπιεστικά.

Πες μου μια επαναστατική πράξη σήμερα και τι σύνθημα θα έγγραφες σε ένα τοίχο;
Δεν είμαι άνθρωπος των συνθημάτων. Νομίζω ότι δεν μπορούμε να κάνουμε καμία επαναστατική πράξη, παρά μόνο την αλήθεια και την παρουσία μας ως γεγονός κάθε δευτερόλεπτο. Δηλαδή, αν σκεφτώ εγώ κάτι πίσω από σένα τώρα, αντιβαίνει στην επαναστατικότητα μας. Γιατί οι πολιτικοί είναι ανήθικοι; Επειδή είναι διπλωμάτες, γιατί το κεφάλαιο είναι ανήθικο; Γιατί είναι κρυφό. Η παρουσία και η καθαρότητα στην συνδιαλλαγή είναι το βασικό τεκμήριο της επαναστατικότητας. Ό,τι έχω να σου πω, στο λέω μπροστά σου. Δεν αξίζει να βγεις έξω από το σπίτι σου, αν δεν είσαι έτοιμος να πείσεις και να πειστείς.

Σε λίγες μέρες θα εμφανιστείτε με τον Ψαραντώνη στο Ηρώδειο, για μια νέα ανάγνωση του Ερωτόκριτου. Συμβολίζει κάτι η επιλογή του έπους του Β. Κορνάρου;
Βεβαίως. Είναι ένα συγκλονιστικό έπος που δίνει γλώσσα στην νεότερη Ελλάδα. Μέσα από αυτό κάνεις χιλιάδες αναγνώσεις και ερμηνείες. Ο Ερωτόκριτος  είναι ο λόγος που συνδυάζει όλες τις κουλτούρες κι εμπεριέχει μέσα τα στερνά και τα μελλούμενα(όπως κάθε έπος που είναι έργο αξιακής αναφοράς). Η ευρυθμία, η ευγένεια η πρωτοτυπία του λόγου, αν εκφραστούν αληθινά, ίσως δώσουν ευρυθμία, ευγένεια και πρωτοτυπία στην κοινωνική μας συμβίωση. Τίποτα βέβαια δεν θα μπορούσαμε να πετύχουμε αν δεν είχαμε την συνέργεια πολλών -σπάνιας αξίας-ομάδων και ανθρώπων, όπως η ομάδα χορού «Και όμως Κινείται», οι «Χαΐνηδες» και ο Ψαραντώνης, ένας άνθρωπος που συνειδησιακά έρχεται από το βάθος των αιώνων. Επίσης, θέλω να πω, ότι εμείς δεν ποντάρουμε σε ευκαιριακές σχέσεις, πάντα μας αρέσει η υπόσχεση της αιωνιότητας.

DSC_2848

Τι είναι η μουσική, το μέρος που συναντιούνται τα πιο απόκρυφα σημεία της ψυχής μας;
Επειδή έχει μια αρχέγονη δύναμη, η μουσική και γενικά η τέχνη είναι αυτή που πρέπει να διαφυλάξει την ουτοπία που γλίστρησε από τους ναούς των θρησκειών και από τις συνελεύσεις των πολιτικών.

«Το μονοπάτι της ζωής σε ένα γκρεμό τελειώνει και άπου χει στην ψυχή φτερά τ’ ανοίγει και γλιτώνει». Πότε αποκτά νόημα η ζωή του ανθρώπου;
Στην άρνησή της. Υπάρχει μια μαντινάδα που λέει: «αν είναι η μέρα όμορφη, την κάνει το σκοτίδι και αν έχει αξία η ζωή, ο θάνατος τη δίδει».

Τι είναι ευτυχία για σένα;
Το σπορ των μετρίων.

Το παρελθόν μας είναι ο φάρος ή το λιμάνι; Επιστρέφεις στην Κρήτη ή δεν έφυγες ποτέ;
Ποια Κρήτη εννοούμε; Πότε φεύγεις και πότε έρχεσαι. Αυτή η Κρήτη που έχω μέσα μου, δεν έχει καμία σχέση με τον κόσμο που βλέπω γύρω μου. Η Κρήτη είναι μεγάλη μάνα και απαιτητική, τόσο που ξέρεις ότι την κουβαλάς μόνο μέσα σου, όταν δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των πολλών. Είναι από τη μια το ηρωικό αρχέτυπο της διαφορετικότητας (τόσο σπάνιο όσο η χαρούμενη θυσία), κι από την άλλη ο μέσος άνθρωπος της σιγουριάς, και της ασφάλειας. Τις αλλαγές τις φέρνουν οι μειοψηφίες, δηλαδή οι απειλούμενοι και αυτοί που έχουν την ευθύνη του όλου.

Τι έχει μεγαλύτερη σημασία στην ζωή, αυτά που έμειναν ή αυτά που χάθηκαν;
Κανείς δεν ξέρει. Το μόνο που πιστεύω είναι ότι σίγουρα αυτό που μένει είναι αυτό που χαρίζεις.

Τι είναι η αγάπη, όταν βάζεις την ευτυχία μέσα στην ευτυχία του άλλου;
Η Αγάπη θεωρώ ότι είναι αυτό που ερμηνεύω ετυμολογικά (άγω+ παν), να πηγαίνεις προς το όλον.

Θεωρείς ότι έχουμε ξεχάσει την μαγεία του έρωτα;
Ναι,  γιατί η ζωή απομυθοποιήθηκε, απουσιάζουν οι τελετές. Για να ερωτευτείς πρέπει να επιδιώξεις την ελευθερία σου. Με την μικροαστική σκέψη δεν μπορείς να αγγίξεις τον έρωτα.

Είναι πιο σημαντικές οι χαρές ή οι λύπες;
Τις καλωσορίζω και τις δύο, σαν ακριβές μουσαφίρισσες.

«Το ξέρεις μάτια μου δεν υπάρχει δρόμος, αφού τον δρόμο τον ανοίγεις περπατώντας», σε ποιους ανήκει το μέλλον;
Το δρόμο τον ανοίγεις με την ιερή παιδιάστική περιέργεια, για αυτό το μέλλον πιστεύω ότι ανήκει στους τρελούς.

«Πώς να δικάσω μια ζωή και ένα αστέρι το πρωί που τρεμοσβήνει στο ερειπωμένο καπηλειό, ένα μου όνειρο παλιό έχει απομείνει». Ποιο είναι το ερειπωμένο καπηλειό και τι όνειρο έχει απομείνει;
Δεν μπορώ να ερμηνεύσω τα τραγούδια, γιατί ακόμα και η ερμηνεία που θα μπορούσα να σου πω είναι η ερμηνεία του τώρα. Αν το κάνω αύριο, θα είναι η ερμηνεία του αύριο. Κάθε τραγούδι είναι και μια ιδέα. Δεν είναι ένα μονώροφο σπίτι, αλλά βρίσκεις συνέχεια νέες πόρτες. Δεν θέλω να πέσω στην παγίδα της μαζικής κουλτούρας, της στερεοτυπίας ή της επανηληπτικότητας.

DSC_2861

«Πέρα από τα Σύνορα», τι είναι αυτό που βλέπεις;
Ο δίσκος «Πέρα από τα σύνορα» είναι ένα πείραμα καινούργιο, μια προσπάθεια σύνδεσης των δύο απομακρυσμένων πυλώνων τέχνης (αστικής και λαϊκής), που λειτουργεί ως ανάχωμα της διάβρωσης των συνειδήσεων που προκαλεί η διασκέδαση και εν γένει η μαζική κουλτούρα. Λόγια που έχουν συγκινήσει παγκόσμια τους ανθρώπους μέσα από οικουμενικούς ήχους συναντούν το αρχέγονο ένστικτο στην απόδοση του Ψαραντώνη. Δεν ακολουθεί το πρότυπο του σημερινού σταρ, που σημαίνει καμαρώνω τα πολύχρωμα φτερά μου, αλλά με ένα μύχιο τρόπο καταδύεται στους βαθύτερους ήχους. Οπότε, είναι μια ρηξικέλευθη εργασία, γιατί δεν αμφισβητεί τα σύνορα, αλλά την ίδια την ιδέα του συνόρου και  ολόκληρη τη στάση ζωής του σήμερα. Έχει μια πολυπολιτισμική εξωστρέφεια που αντίκειται στην κατάθλιψη, στην εσωστρέφεια, στο φασισμό της καθαρότητας, στο ναρκισισμό του αυτοθαυμασμού.

Ερωτόκριτος. Ωδείο Ηρώδου Αττικού, Δευτέρα 30 Ιουνίου στις 9μμ, οιΧαΐνηδες, ο Ψαραντώνης και η ομάδα Κι όμως κινείταιπροτείνουν μια νέα ανάγνωση στο έπος του Βιτσέντζου Κορνάρου

Ο δίσκος «Πέρα από τα σύνορα» από Χαΐνηδες, Mode Plagal & Ψαραντώνη κυκλοφορεί από την MLK.

Κείμενο: Γιάννης Πανταζόπουλος, j.pantazopoulos@yahoo.gr
Φωτογραφίες: Θανάσης Καρατζάς, karatzas_t@yahoo.gr

Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο facebook: https://www.facebook.com/grekamag
Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο instagram: http://instagram.com/grekamag