dmaniatis_DSC9227

«Γράφε για να ζεις, ζήσε για να γράφεις», είναι η φράση που συμπυκνώνει όλη την φιλοσοφία ζωής του δημοσιογράφου και συγγραφέα, Δημήτρη Μανιάτη. Ανατρεπτικός, διεισδυτικός, κατά πολλούς ένας ελεύθερος σκοπευτής του γραπτού λόγου. Ένας άνθρωπος που λατρεύει τις γκρίζες ζώνες της παραβατικότητας στην σκιά της «κανονικής κοινωνίας», που γοητεύεται από το λαϊκό και θεωρεί ότι οι πιο ωραίες ιστορίες είναι βγαλμένες από την πραγματική ζωή. Με τον Δημήτρη συναντηθήκαμε σε ένα από τα αγαπημένα του καφενεία, το «Στέκι των Μουσικών», λίγο πιο κάτω από την Ομόνοια, στην Οδό Σατωβριάνδου. Παραγγέλνουμε δύο απολαυστικούς ελληνικούς καφέδες και με συντροφιά τις υπέροχες μελωδίες ξεκινήσαμε την συνέντευξη. Έτσι όπως του αρέσει, ανάμεσα σε ανθρώπους αυθεντικούς, που τραγουδούν για τους καημούς της ζωής, αισθάνονται ευτυχισμένοι και συγκινούνται με τις ιστορίες τους. «Αγαπώ την Αθήνα γιατί είναι ο τόπος των αιφνιδιασμών», θα μου πει αργότερα.

Αν έβαζες ένα τίτλο στην εποχή που ζούμε, ποιος θα ήταν;
‘Βλαχομπαρόκ περεστρόικα’. Αν πάρουμε την παραδοχή των φιλελεύθερων φίλων μου ότι είχαμε Σοβιετία για πολλά χρόνια, έχει πολύ ενδιαφέρον να μας πουν γιατί δεν στηρίζουν την εκδοχή της νέας περεστρόικα που προσπαθεί να δρομολογήσει η νέα κυβέρνηση.

dmaniatis_DSC9228

Πώς κρίνεις τους πρώτους μήνες της νέας κυβέρνησης;
Όταν αξιολογείς μια κυβέρνηση, θα πρέπει να σκέφτεσαι τι προσδοκίες έχεις από αυτήν. Ο ΣΥΡΙΖΑ από την αρχή δεν είπε ψέματα στον κόσμο, ξέραμε ότι θα πάλευε για μια ρήξη εντός ευρώ. Ως γνήσιος αντιευρωπαϊστής -με την έννοια της πολιτικής της Ευρώπης και όχι της πολιτισμικής πλευράς της που λατρεύω- θεωρώ ότι αυτό θα έβρισκε τοίχο. Η Ευρώπη έχει εξελιχθεί σε ένα γερμανικό όχημα και με την άνοδο του φασισμού πιστεύω ότι για τις πρώτες μέρες έχει καταφέρει, υπό το πρίσμα μιας επισφάλειας, να βάλει τον κόσμο σε μια μερική ανάταξη, τουλάχιστον ψυχολογικά. Δεν μπορούσε με τίποτα να συνεχιστεί το προηγούμενο καθεστώς και η φτωχοποίηση, έκλεισε τον κύκλο του με τον πιο άγριο τρόπο. Κατά τα άλλα, ενστάσεις και επιμέρους θέματα, εννοείται ότι υπάρχουν.

Σαμαράς και Βενιζέλος, θεωρείς ότι συμπεριφέρονται σαν να μην έφυγαν ποτέ;
Υπάρχει ένα αστικό μπλοκ που διακινεί το σενάριο ότι αυτή η κυβέρνηση είναι μια αριστερή παρένθεση. Μιλάμε για ένα προηγούμενο δομημένο πολιτικό σύστημα 40 ετών, ρίζωσε, έφτιαξε μηχανισμούς, άρα δεν είναι εύκολο να ξεχαρβαλωθεί από την μια μέρα στην άλλη. Θεωρώ πάντως ότι οι επόμενες μέρες θα είναι δύσκολες, αλλά έχει δρομολογηθεί μια συμφωνία αρκετά ευνοϊκή για την χώρα σε ένα μεγάλο βαθμό. Νομίζω ότι ακόμα και οι Ευρωπαίοι έχουν καταλάβει ότι είναι αδιέξοδη η νεοφιλελεύθερη λαίλαπα, το μόνο που κάνει είναι να συντελεί και να οδηγεί στην διάλυση της Ευρώπης. Ίσως μέσα από την Ελλάδα να υπάρξει μια μικρή ποιοτική τομή.

Υπάρχει κάποιος πολιτικός που να ξεχωρίζεις και κάποιος που δεν θέλεις ούτε να τον ακούς;
Αν δω αποστασιοποιημένα από τα πολιτικά μου πιστεύω και καθαρά για τις ικανότητες του, ως ένα βαθμό εκτιμούσα τον Λαφοντέν. Ήταν ένας σημαντικός πολιτικός με οραματική ματιά. Από Έλληνες νομίζω ότι ο Τσίπρας είναι ένας καλός πολιτικός και έξυπνος. Αν και παιδί του κομματικού σωλήνα είναι ταυτόχρονα ένας άνθρωπος που είχε όσμωση με τα κινήματα στην νιότη του. Έχει μειονεκτήματα, όπως το ότι δεν είναι καλλιεργημένος άνθρωπος, δεν διαθέτει την ευρυμάθεια παλαιότερων πολιτικών τύπου Τσάτσου ή Ηλία Ηλιού. Είναι όμως για την εποχή μας αρκετά αντιπροσωπευτικός, ξέρει την δουλειά. Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησης, υπάρχουν πολλοί. Στην πρώτη θέση βρίσκεται το δίδυμο Βορίδη-Γεωργιάδη, είναι μακριά από την κουλτούρα μου. Ακόμα και αν διαφωνώ μαζί του προσπαθώ να βρω στον άλλον κάτι, μια δημοκρατική φόρμα που να με τραβάει κοντά του. Στο δίδυμο αυτό δεν βρίσκω τίποτα, ο ένας κάνει κάτι υστερικές κραυγές, πατάει σε μια μεταφυσική σε αυτά που λέει και γενικά μου θυμίζουν μια κακιά ΕΡΕ, σαν χωροφύλακες του ’50. Με τρομάζει όλη αυτή η εικόνα, δεν την θέλω. Σε αντίθεση με τον Κώστα Καραμανλή, που εκφράζει την μετριοπαθή πτέρυγα της Δεξιάς και την Μπακογιάννη που μπορεί να διαφωνώ σε όλα, αλλά είναι πολιτικός.

dmaniatis_DSC9213 dmaniatis_DSC9216dmaniatis_DSC9225

Σήμερα ποιους θεωρείς αντιεξουσιαστές;
Ένα κομμάτι του αναρχικού χώρου είναι βαθιά αντιεξουσιαστές. Ο αντιεξουσιαστικός χώρος, αν εξαιρέσω το κομμάτι του μηδενισμού, γιατί έχουμε περισσότερους μηδενιστές από αναρχικούς, έχει πληρώσει ακριβά την προσωπική του ελευθερία και ναι, θεωρώ ότι είναι πραγματικοί αντιεξουσιαστές.

Αν έγραφες ένα σύνθημα σε ένα τοίχο, ποιο θα ήταν;
Πειθαρχία τέλος, ζωή μαγική.

Πες μου μια επαναστατική πράξη.
Να επανασυνδέσεις το ρεύμα σε ένα φτωχό νοικοκυριό.

Θεωρείς ότι οι Έλληνες έχουν ακόμα αξίες που θα πάλευαν για αυτές;
Βεβαίως και διαχρονικά με όλο το Ζορμπιλίκι και την λεβεντομαλακία που μας δέρνει σαν λαός, τον λυρισμό και τον συναισθηματισμό. Οι λαοί, μέσα σε αυτούς και οι Έλληνες, δεν το ξεχωρίζω γιατί δεν υπάρχουν ιδιαίτεροι λαοί, όταν βρεθούν στην ποιοτική στροφή, εκεί στην ρωγμή του χρόνου, έχουν τις δυνάμεις να ξαναβάλουν τα χέρια κάτω και να παλέψουν για την ελευθερία και την δημοκρατία τους.

Κατά την γνώμη σου τι δημιούργησε την κρίση;
Είναι βαθιά καπιταλιστική. Είναι κρίση που επαναλαμβάνεται στον καπιταλιστικό κύκλο, είτε λέγεται πετρελαϊκή είτε  τραπεζική, είναι μια κρίση που απελευθερώνει τις αντιφάσεις του καπιταλισμού. Κατά την γνώμη μου, λύνεται μόνο με τις επαναστατικές τομές. Για αυτό και ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η ακραία λύση του αστικού μπλοκ που σου έλεγα στην αρχή, η έσχατη λύση.

Σήμερα ποιος θεωρείται αριστερός;
Για μένα πάντα  αριστερός είναι ο άνθρωπος που είναι συνυφασμένος με την συλλογικότητα και την ανιδιοτέλεια.

dmaniatis_DSC9191dmaniatis_DSC9232

Η νέα γενιά πιστεύεις ότι συμβιβάζεται ή θα οδηγηθούμε στην επανάσταση των σιωπηλών;
Ούτε το ένα ούτε το άλλο. Επανάσταση σημαίνει επανάσταση. Σίγουρα εξαιτίας πολλών παραγόντων έχουμε αποξενωθεί από την κουλτούρα της διεκδίκησης και έχουμε οδεύσει συνηθίζοντας πλέον την κουλτούρα της εξατομίκευσης. Υπάρχουν θύλακες διεκδίκησης και αλληλεγγύης, πάντως, και στις νεότερες γενιές.

Μετά από πέντε χρόνια κρίσης, βλέπουμε ακόμη υπολείμματα νεοπλουτισμού και κυριαρχίας  του περιττού.
Σωστό αυτό που λες. Η κρίση δεν είναι ευθύγραμμη στον τρόπο που επιδρά. Μπορεί να οδηγήσει και στην απόλυτη συντηρητικοποίηση του κόσμου. Το σίγουρο είναι ότι το Lifestyle υπήρξε για χρόνια ένα συμπαγές κοινωνικό ρεύμα, δεν ήταν απλώς μια επινόηση των media.

«Η Χρυσή Αυγή δεν δημιούργησε κανένα κίνημα, απλά εξέθρεψε τον βαθύ φασισμό αυτής της κοινωνίας», έγραψε ο Περικλής Κοροβέσης. Πώς το σχολιάζεις;
Ισχύουν και τα δύο. Η Χρυσή Αυγή οικειοποιήθηκε ένα θυμό και την αποδόμηση του πολιτικού συστήματος, πόνταρε και πριμοδοτήθηκε πάνω σε αυτό. Επίσης, πρέπει να μην ξεχνάμε ότι οικειοποιήθηκε μια τελετουργία της αριστεράς. Έκανε συσσίτια στις λαϊκές γειτονιές, δεν είναι τυχαία τόσο δημοφιλής στην Β’ Πειραιά. Ο φασισμός είναι το δεξί χέρι του καπιταλισμού, όταν έρχεται σε μεγάλα αδιέξοδα.

Ποια είναι η πιο σημαντική ελευθερία που έχουμε;
Η ελευθερία του τύπου, των λέξεων. Οι λέξεις έχουν ύλη. Σήμερα υπάρχει εν μέρει, για αυτό παλεύουμε για να διατηρηθεί.

Όταν λες ότι εργάζεσαι στον «Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη» και στα «ΝΕΑ», τι σχόλια εισπράττεις και τι απαντάς;
Μιλώντας μόνο για την δική μου περίπτωση, με απόλυτη ειλικρίνεια λέω και θα το λέω πάντα, προσωπικά δεν λογοκρίθηκα ποτέ. «ΤΑ ΝΕΑ» απέναντί μου στάθηκαν ανεξίθρησκα, κυρίως ο σημερινός διευθυντής μου και δεν το λέω για να το πω, ούτε το κινητό του δεν έχω.

Η ηλεκτρονική εποχή ενισχύει την πλειάδα των απόψεων και ελαχιστοποιεί την ανάλυση;
Δυστυχώς, πλειοδοτεί η άποψη και όχι η καταγραφή ή το ρεπορτάζ. Η επανάσταση στον τύπο, στο μέλλον, θα είναι η ποιοτική καταγραφή. Το καλό ρεπορτάζ θα είναι ανώτερο της άποψης.

dmaniatis_DSC9147dmaniatis_DSC9134dmaniatis_DSC9128

Ήθελες πάντα να γίνεις δημοσιογράφος και σε τι περιβάλλον μεγάλωσες;
Από την Τετάρτη Δημοτικού, που έγραψα μια έκθεση στο σχολείο ότι θέλω να γίνω δημοσιογράφος. Ο πατέρας μου ήταν ναυτικός και είχε ένα ναυάγιο το 1984, θυμάμαι τις αγωνιώδεις προσπάθειες των δημοσιογράφων για να καταγράψουν το ναυάγιο και πώς περνούσε η δική μου ιστορία μέσα από αυτό. Ευτυχώς, σώθηκαν όλοι αλλά ήταν κάτι που με επηρέασε πάρα πολύ. Επίσης, με είχε επηρεάσει ο Σεραφίνο, ένας τύπος στο κόμικς που είχε γαντζωμένη μια εφημερίδα στο καπέλο του. Έτσι νόμιζαν ότι ήταν οι δημοσιογράφοι. Παράλληλα μεγάλωσα σε αριστερή οικογένεια, όπου μέσα στο σπίτι διάβαζαν «ΤΑ ΝΕΑ» και τον «Ριζοσπάστη». Γεννήθηκα στην Ναβαρίνου στα Εξάρχεια και το περιβάλλον που με καθόρισε βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πόλους, την Μύκονο και τα Σεπόλια.

Το facebook είναι το σύγχρονο καφενείο;
Ναι είναι, αλλά έχει μια όψη καφενείου. Η διαφορά ποια είναι;  Ότι στο καφενείο που είμαστε θα πεις μια κουβέντα και θα απαντηθεί τώρα. Δεν θα έρθει μετά από δύο τρεις μέρες ένας άλλος να απαντήσει. Σε αντίθεση με το facebook που θα γράψω ένα σχόλιο και μπορεί μετά από  μέρες να μπει ο Γιάννης Πανταζόπουλος και να γράψει ναι αλλά δεν είναι έτσι. Μιλάμε για ένα σουρεαλιστικό καφενείο.

Τι σου προσβάλει την αισθητική;
Οι Χίπστερς. Θεωρώ πως είναι ό,τι πιο αισχρό και χυδαίο έχει κυριαρχήσει στην νεότερη γενιά. Είναι οι σύγχρονοι αποικιοκράτες, που νομίζουν ότι μπορεί να είναι μέσα σε όλα. Αυτοί που όταν τους λες κάτι θα σου πουν ότι υπάρχει και κάτι άλλο πιο ψαγμένο, είναι αυτοί που νομίζουν ότι μπορεί να χωρέσουν παντού, από το Μάκη Χριστοδουλόπουλο μέχρι τους Arctic Monkeys. Είναι η αμορφωσιά δομημένη σε μια αισθητική, είναι μικροαστισμός και χειρότερο από το παλιό lifestyle. Άγριο πράγμα.

Έγραψες μια σκληρή κριτική για το ότι ο Σάκης Ρουβάς θα τραγουδήσει το Άξιον Εστί.
Δεν είναι όλοι για όλα, μην τρελαθούμε. Κανείς δεν μίλησε για φίμωση ή απαγόρευση. Έκανα μια κριτική πάνω στο εξής: ένας σπουδαίος κύκλος τραγουδιών έχει ταυτιστεί μια με υπέροχη φωνή, με μια τρομερή ορχήστρα και με μια ιστορική στιγμή. Θέλω να πω, δεν μου άρεσε το επιχείρημα ότι το κάναμε για να περάσει στις νεότερες γενιές. Αυτό είναι σαν να ακυρώνεις την διαχρονία του. Υπήρχε περίπτωση να μην περάσει στις νεότερες γενιές με την φωνή του Μπιθικώτση και να περάσει με του κακόφωνου Σάκη Ρουβά; Πολύ κακός τραγουδιστής και μέτριος performer. Για παράδειγμα, ο Γιάννης Φλωρινιώτης, ο πρύτανης και θεμελιωτής των πιο παράξενων performer, αυτός δεν ξεπεράστηκε ποτέ, ούτε στο μισό του νυχάκι δεν τον φτάνει ο Ρουβάς.

dmaniatis_DSC9157 dmaniatis_DSC9154 dmaniatis_DSC9148

Έχεις πει ότι σε «γοητεύει μια γκρίζα ζώνη παραβατικότητας στην σκιά της ‘κανονικής ζωής». Θα ήθελες να το προσδιορίσεις;
Ναι, με γοητεύει το κομμάτι της διακινδύνευσης, της επισφάλειας των ανθρώπων που βρίσκονται μέσα σε αυτή την ζώνη. Ποτέ δεν με γοήτευε αυτό που είχε γράψει ο Κατσαρός, ότι να φοβάστε αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι και λέει καλά είμαι εδώ. Με γοητεύει η γκρίζα ζώνη και ο άνθρωπος όταν είναι στο μεταίχμιο των πραγμάτων και της ζωής. Μέρη που κάνουν δειλά βήματα μπροστά αλλά κουβαλούν ένα φορτίο όπως η Τρούμπα, η Βερανζέρου και η Σατωβριάνδου. Θεωρώ συγγενείς μου τους ανθρώπους που μένουν στο κενό μεταξύ συρμού και αποβάθρας.

Μια ανάμνηση από ένα βράδυ στο κέντρο της πόλης;
Βράδυ Σαββάτου να κατεβαίνω την Σατωβριάνδου, να έρχομαι στο ‘Στέκι των Μουσικών’ και μέσα αλβανοί τσάμηδες μεθυσμένοι. Κινηματογραφική σκηνή.

Τι σου έχει μεταδώσει η Αθήνα;
Είμαι οπαδός του Γκυ Ντεμπόρ που έλεγε ότι οι πόλεις χειραφετούν, έχουν μνήμη και συγκεντρώνουν πολλές εξουσίες. Δεν έχω καμία λατρεία στην επαρχία, την σέβομαι αλλά δεν με γοητεύει καθόλου. Οι πόλεις έχουν γκρίζες και φωτεινές ζώνες, η Αθήνα είναι μια μητρόπολη σε μετάβαση, σε πλήρη μετασχηματισμό και την αγαπώ γιατί είναι ο τόπος των αιφνιδιασμών.

Λαϊκό τι θεωρείς;
Το λαϊκό έχει μια βαθιά αριστοκρατία, πολλοί ξεχνούν ή δεν το ξέρουν ότι ο λαϊκός άνθρωπος θα ντυθεί καλά για να πάει κάπου ή για να τιμήσει κάποιον. Ο χίπστερ θα ντυθεί άσχημα και άγρια, γιατί είναι χίπστερ.

Το ωραιότερο ταξίδι σου και ποια είναι η αγαπημένη σου περιοχή στην Αθήνα;
Η Κούβα το 2002, ήταν ένα πολύ σημαντικό ταξίδι. Επίσης το Μιλάνο είναι μια πόλη που αγαπώ και πηγαίνω αρκετά  συχνά. Αγαπημένη μου περιοχή είναι το Κολωνάκι, γιατί είναι βαθιά επαναστατική, ειλικρινής και φθηνή περιοχή για έναν εργένη.

Ποια είναι η πιο ωραία συνέντευξη που έχεις πάρει και από ποια προσωπικότητα θα ήθελες να πάρεις αλλά δεν το έχεις καταφέρει;
Θα σου πω ότι θεωρώ σημαντικές τις τέσσερις-πέντε με τον Μίκη που έχουμε κάνει αλλά και με τον Τζορτζ Μπίζο, τον δικηγόρο του Νέλσον  Μαντέλα. Επίσης, θα ήθελα από δύο πρόσωπα να πάρω συνέντευξη, τον Αλ Πατσίνο και το Ντάριο Φο.

dmaniatis_DSC9176 dmaniatis_DSC9177

Τι είναι ευτυχία για σένα;
Χωρίς καμία επεξήγηση, ευτυχία είναι η νύχτα της 6ης Δεκεμβρίου του 2008 στην οδό Τζωρτζ.

Ανήκεις στους ανθρώπους που επιλέγουν να θυμούνται ή να ξεχνούν;
Ωραία ερώτηση. Είμαι υπέρ της μνήμης, απόλυτα. Θυμάμαι απίστευτες λεπτομέρειες.

Υπάρχει κάτι που νοσταλγείς;
Μόνο το μέλλον.

Ο μεγαλύτερος σου φόβος;
Ο θάνατος.

Πώς ορίζεις τον έρωτα και τι θα πει αληθινή αγάπη;
Ο έρωτας είναι κάτι καταστροφικό, έχει πένθος, δεν είναι κάτι θετικό. Ακούω που λένε για θετική ενέργεια και διάφορα παρόμοια, μην το μπερδεύουμε. Όταν μιλάμε για έρωτα δεν μιλάμε ούτε για την έλξη, ούτε την καψούρα, ούτε  την στιγμιαία καύλα. Έρωτας είναι ο τόπος της άρσης του εαυτού σου, όταν νιώθεις ανυπεράσπιστος, αυτό είναι ο έρωτας. Η αληθινή αγάπη έχει πολλά κομμάτια για να συνδεθεί. Διάρκεια, αλληλεγγύη, έγνοια, μιλάμε για πιο σύνθετο συναίσθημα, ο έρωτας είναι κάτι πιο ζωώδες.

Ένα σχόλιο για τον τόπο καταγωγής σου, την Μύκονο;
Για μένα η Μύκονος είναι μια και ενιαία, ούτε δύο πλευρές υπάρχουν που ακούω να λένε. Σημασία έχει τι θες να δεις. Ο άλλος θέλει να δει ένα one night stand, κάποιος θέλει να δει την κόκα, άλλος τις απίστευτες τουριστικές υποδομές. Μιλάμε για έναν διεθνή κόμβο, όχι για ένα νησάκι του Αιγαίου. Η Μύκονος είναι ελεύθερη, ωραία και ανεξίθρησκη και θα είναι πάντα το μέρος που έχω συνδέσει με τα πιο ανέμελα χρόνια μου.

Σου αρέσουν τα όνειρα;
Μου αρέσουν και πολλές φορές τα καταγράφω. Εκεί εκτυλίσσεται η πραγματική ζωή.

dmaniatis_DSC9171

Το μέλλον σε ποιους ανήκει;
Ό,τι αγαπήσαμε έγινε σκόνη, ό,τι μισήσαμε στέκεται ολόρθο. Το μέλλον, δυστυχώς, ανήκει στους κρετίνους, το θέμα είναι να επιβιώσουμε εμείς κάπου εκεί γύρω.

Η συλλογή διηγημάτων του Δημήτρη Μανιάτη με τίτλο «Εγώ είμαι ένας άλλος» κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Μετρονόμος.